Blogs cinebel.be
cinebel.be | Créer un Blog | Avertir le modérateur

05-07-18

De omvang van de ramp Quim Monzó

voorplat-omvang-van-de-ramp-lowres.480x0.jpg


http://www.monzo.info

https://www.youtube.com/watch?v=SPIopScQacw

De omvang van de ramp

Quim Monzó

Taal : Nederlands

Onderwerp : Vertaalde literaire roman, novelle

Uitgever : Uitgeverij Brooklyn

2018 240

Doordat het bot uit de penis verdween, kon die in toevang toenemen als het van pas kwam en zo nodig weer inkrimpen. En alle geslachtsorganen werden hypergevoelig en de dur van de coïtus: de mens was de wellustigste van alle apen, en de prijs die gij ervoor moest betalen was het opgeven van de permanente erectie.



Quim Monzó (Barcelona, 24 maart 1952) is een Catalaans schrijver en journalist. Hij schrijft in het Catalaans maar publiceert ook journalistieke stukken in het Spaans.

In het begin van de jaren zeventig schreef Monzó reportages over Vietnam, Cambodja, Noord-Ierland en Oost-Afrika voor kranten in Barcelona. Naderhand schreef hij over Praag en Boekarest gedurende de val van het communisme, over de presidentsverkiezingen in de Verenigde Staten, over Israël tijdens de tweede intifada... Zijn journalistiek werk en zijn verhalen hebben een ironische toon. Een van zijn reportagebundels, Catorze ciutats comptant-hi Brooklyn, is opmerkelijk vanwege de beschrijving van New York tijdens de dagen onmiddellijk na de aanslagen van 11 september. In 2007 kreeg hij de opdracht de openingsrede te houden op de boekenbeurs van Frankfurt (Duitsland) die in het teken stond van de Catalaanse cultuur. Hij schrijft een veelgelezen dagelijkse column in La Vanguardia.

Zijn eerste roman verscheen in 1976. Begin jaren tachtig woonde hij in New York en had hij een beurs om de hedendaagse Amerikaanse literatuur te bestuderen. Hij heeft regelmatig meegewerkt aan radio- en televisieprogramma's. Hij schreef samen met Cuca Canals de dialogen van de film Jamón jamón, van regisseur Bigas Luna. Hij heeft één theaterstuk geschreven: El tango de Don Joan, met Jérôme Savary.

Hij heeft romans, verhalen en gebundelde artikelen gepubliceerd. Zijn boeken zijn in meer dan twintig talen vertaald. Hij heeft verschillende prijzen gekregen: de Prudenci Bertrana romanprijs, de El Temps romanprijs, de Ciudad de Barcelona verhaalprijs, de Lletra d'Or prijs, de Maria Àngels Anglada prijs, de Premi Nacional de Literatura en, vier keer, de Prijs van de Kritiek, die Serra d'Or toekent.

In 1989 verscheen van hem La magnitud de la tragèdia, een schrijnende Catalaanse komedie over liefde en haat, lust en eenzaamheid.

Het verscheen voor het eerst bij Meulenhoff, uit het Catalaans vertaald door Frans Oosterholt in 1997 en werd nu herruitgegeven bij Uitgeverij Brooklyn die zich vooral richt op het heruitgeven van boeken, juweeltjes, die om onbegrijpelijke redenen al lange tijd, vaak al generaties lang, niet leverbaar zijn.

De omvang van de ramp brengt ons het verhaal van de trompettist Ramon-Maria die er eindelijk in slaagt de vrouwelijke vedette van het theater waar hij werkt te versieren. Maar eenmaal in bed blijkt hij tot geen enkele daad in staat. Uit woede roept hij de duivel aan. En zie, vroeg in de volgende morgen rijst zijn lid en slaagt hij erin met de bevallige vedette te vrijen.

Die aan de duivel afgesmeekte erectie heeft echter een onvermoed nadeel: de trompettist komt er niet meer van af! De erectie blijkt een symptoom van een dodelijke ziekte: Ramon heeft nog maar zeven weken te leven.

Zijn toekomstperspectief vernauwt zich, wat nu niet gebeurt, gebeurt nooit meer. Hij besluit zoveel mogelijk te halen uit de tijd die hem nog rest. Hij wil elke dag een ander mens uitbeelden. Zo wordt hij crimineel, doetje, zuurpruim, potloodventer, toerist, straatmuzikant en godsdienstwaanzinnige. En ondertussen vraagt hij zich vertwijfeld af waar hij zijn gruwelijk lot aan te danken heeft.

In De omvang van de ramp richt de auteur zijn pijlen in de eerste plaats op de seksuele prestatiedrang waaraan mannen in een machocultuur ten prooi vallen.

Hier wordt duidelijk dat De omvang van de ramp meer is dan een trefzekere, tragikomische ontmaskering van de mannelijke potentiemythe alleen. In een directe, zeer toepasselijke stijl maakt Monzó de lezer deelgenoot van de commotie van zijn personage, nadat deze het nieuws over zijn dodelijke ziekte heeft vernomen.

Wat begint als een studie naar de buitensporige erectie van Ramon, groeit uit tot een absurde zedenschets. Hiertoe grijpt Monzó terug naar een grote traditie in de Spaanse literatuur, het surrealisme. Tussen de regels beluister je klanken van Kafka of Dostojevski.

De meeste stervelingen zullen zich wel eens afgevraagd hebben wat zij zouden doen, als ze te horen kregen dat ze nog maar kort te leven hadden. Maar Monzó wrijft je deze ogenschijnlijk obligate vraag zó genadeloos onder de neus dat je niet kunt volstaan met vrijblijvende antwoorden. Hij doet je Ramon-Maria's wanhopige zoektocht intens meebeleven.

Subtiel verweven met deze kant van het verhaal is de moeizame relatie van Ramon-Maria met zijn stiefdochter Ana-Francesca, die na de dood van haar moeder een grondige hekel aan hem gekregen heeft. Hoewel ze in hetzelfde huis wonen, is van 'samenwonen' allerminst sprake. De onderlinge wrok loopt zo hoog op dat de stiefdochter zich uitgebreid verdiept in hoe je iemand zoal om zeep kunt brengen.

De omvang van de ramp heeft een haast filmische vertelstijl en is niet direct een literair hoogstandje, maar dat doet aan de waarde van dit boek weinig af. Juist doordat hij beladen thema's als seks en liefde, leven en dood, eenzaamheid en samenleven, in zo'n meeslepend, ongepolijst verhaal zijn gegoten, wordt het boek er nog rijker door.

Losjes verweeft Monzó grote levensvragen met de merkwaardige wandel van Anna en Ramon. Soms macaber, zoals bij de anatomische gedetailleerdheid van zijn observaties. Maar wel geeft hij een sublieme beschrijving van de eerste liefdesdaad van Anna-Francesca, die leest als een wetenschappelijk betoog, dat vol electriciteit en ook wel tederheid zit.

De omvang van de ramp is verschenen in een dozijn talen en wordt alom geprezen als een meesterlijke parodie en een proeve van verbluffende vertelkunst en daar sluit ik me wat graag bij aan.

André Oyen

19:19 Gepost in BOEKEN | Permalink | Commentaren (0)

Post een commentaar

NB: commentaren worden gemodereerd op deze weblog.