Blogs cinebel.be
cinebel.be | Créer un Blog | Avertir le modérateur

30-06-18

Harry Vaandrager Ik wordt

 

9200000091266166.jpg


Harry Vaandrager

Ik wordt

roman

Nederland

72 blz., € 15,00

co-uitgave In de Knipscheer met Uitgeverij het balanseer, Gent

Eerste uitgave 2018

ISBN 978-90-6265-995-1



Ik wordt is een nieuwe zwarte parel in het oeuvre van Harry Vaandrager.



U heeft alleen de waarheid uit mijn mond vernomen. Absoluut geen leugens. Was dat maar waar. Met leugens kan je tenminste tendentieuze zaken met een nieuwe leugen rechtzetten. Als een bikkelharde waarheid door de mand is gevallen, blijkt ze onherroepelijk een dood paard. Een grote verdienste van leugens is, dat ze vloeibaar zijn. Verlangt u van mij leugens te vernemen?’

 

 

Harry Vaandrager (1955) debuteerde in 1978 met de dichtbundel Langs toendra’s (De Bezige Bij). In 2010 verscheen zijn tweede bundel Wat telt is van niets gemaakt (Nijgh & Van Ditmar). Zijn romandebuut Aan barrels (het balanseer/ Nijgh & Van Ditmar) verscheen in 2011, gevolgd door de verhalenbundel Koprot en de roman Maskerade ((resp. 2013 en 2016, het balanseer/ In de Knipscheer). Voor het Poëziecentrum stelde hij met kunstenaar Carine Weve de bloemlezing Niets te verbergen/Alles te verbergen (Gent, 2014) samen.

Een boek van Harry Vaandrager lees ik persoonlijk heel graag voor ondermeer zijn uniek taalgebruik en dat geldt heel zeker voor zijn laatste roman 'Ik wordt' waar je in nog geen zestig pagina’s een onvoorstelbare woordenvloed, gemarineerd, in woord-en taalkunst over je heen krijgt.

Ik wordt bestaat uit drie redevoeringen die een smid geeft omdat hij zich moet zich verantwoorden voor de verdwijning van ene Kiki, een vrouw die hij naar eigen zeggen slechts viermaal ontmoette. Hij windt er geen doekjes om en pleit schuldig, tegenover zijn onzichtbare en onhoorbare toehoorders (het is een monoloog) geregeld aansprekend met ‘heren’, ‘mijne heren’ of ‘meneer de rechter’.

Dz auteur laat doorschijnen dat Kiki misschien wel een vleesgeworden droom was en dat ook de verteller zelf wel eens niet zou kunnen bestaan en dat het hoogst haalbare voor hem is een personage te zijn in een roman. Zelf toont hij zich een onbetrouwbare verteller en laat meer dan eens doorschijnen dat zijn hele verhaal verzonnen is of gelogen. De ik-figuur biecht op uit tientallen ‘ikken’ te bestaan en, sterker nog, jaarlijkse reïncarnaties te beleven, niet geheel ontoevallig telkens op Allerzielen, twee november op de kop af twintig jaar geleden besloot hij iemand anders te worden. Niet omdat hij ontevreden was met zijn bestaan, maar omdat een leven lang één persoon te zijn, hem nogal armzalig voorkwam. Ieder jaar op exact genoemde datum transformeer t hij in een andere persoon, ook al was de vorige nog niet versleten. Eenieder woont bij wijze van spreken een jaar bij hem in. En dan wordt de één uit de vorige geboren. Helaas, in de ene gaat de andere nog een beetje schuil. Al die ikken, ze verdommen het om dood te gaan.

Zo was de verteller voor hij een smid werd een messenwerper in een circus, nog eerder een beeldende kunstenares (die uiteindelijk begon te dichten) en zelfs een gezapige verzekeringsagent. De smid sluit zijn pleidooi af met een warrig verhaal over hoe hij zijn moeder weer tot leven wekt. Zij roept hem op zich ‘te vergrijpen aan het onmogelijke.

 

In het derde deel (‘Slotpleidooi en wat niet is’) roept de verteller op zijn woorden te negeren en vraagt hij zijn opsluiting, want al zijn tijd is nodig om zijn doden te woord te staan en dat kan het beste in een cel.’

Harry Vaandrager geeft in de vlijmscherp gebalde roman Ik wordt met mokerende en tegelijk vloeiende zinnen vorm aan de paradox van de ik-figuur. Tussen breuk en versmelting twijfelt zijn hele zelfonderzoek, dat een hellevaart wordt. Aan de ene kant wil hij het nu scheiden van het toen, aan de andere kant wil hij dat verleden voortdurend opnieuw beleven.

Een van de grootste troeven van Ik wordt is ongetwijfeld het onteugelbaar taalgebruik van de auteur waarin hij zijn zinnen met een haast baldadige kracht visueel maakt.

André Oyen

00:00 Gepost in BOEKEN | Permalink | Commentaren (0)

Post een commentaar

NB: commentaren worden gemodereerd op deze weblog.