Blogs cinebel.be
cinebel.be | Créer un Blog | Avertir le modérateur

23-12-17

Herman Koch & Wanda Reisel Of heb ik het verzonnen?

mockup-edit-transp2.png


https://www.maxvandaag.nl/programmas/tv/tijd-voor-max/wat-hebben-herman-koch-en-wanda-reisel-verzonnen/POW_03568987/

Herman Koch & Wanda Reisel

Of heb ik het verzonnen?

Auteur: Wanda Reisel

Uitgever: Das Mag Uitgeverij B.V.

We waren elitair’

Vroeger overkwam het me nog weleens dat ik dronken op de wc van een café stond met een ‘geniaal’ idee. Zo geniaal dat ik het vast wel een paar uur zou kunnen onthouden. Niet dus.

Schrijfster Wanda Reisel ontmoette bestsellerauteur Herman Koch toen zij vijftien was en hij zeventien. Ze zaten er beiden op het Spinoza Lyceum in Amsterdam, vandaar. Het boek 'Of heb ik het verzonnen' geeft een inkijkje in de briefwisseling die hun hechte vriendschap de afgelopen 35 jaar opleverde. Herman Koch (1953) is één van Nederlands succesvolste schrijvers van het moment. ‘Het diner’ is in meer dan vijftig talen vertaald. Hij schreef het Boekenweekgeschenk van 2017.

Wanda Reisel (1955) schrijft romans en toneelstukken, was winnaar van de Anna Bijns Prijs 2007 en werd genomineerd voor de AKO- en de Libris Literatuurprijs. Het brievenboek Of heb ik het verzonnen? van Herman Koch en Wanda Reisel is opgedeeld in drie delen. Eerst wordt de correspondentie tussen 2011 en 2013 opgenomen waarin de schrijvers vooral pogingen doen om samen het begin van hun vriendschap op de middelbare school te reconstrueren. Twee jonge mensen uit de betere kringen uit Oud-Zuid in Amsterdam die in een hecht vriendenclubje kunnen functioneren dat voornamelijk uit mannen bestaat. Haast een sekte, schrijven ze later.

De schrijvers vinden zichzelf met nadruk elitair, maar je ziet ook hun worsteling om iemand te worden. De moeder van Koch was jong overleden. Als schuchtere jongen werd sarcastische humor het pantser van Herman Koch naar de werkelijkheid. Humor die erg ver ging. Zo kon hij grappen over joden maken die voor Wanda Reisel bevrijdend werken, maar die door het taboe voor groot ongemak zorgden.



Het tweede deel, van 1986 tot en met 1988, waarin beide schrijvers allebei aan het begin van hun carrière staan, is het meest interessant, omdat ze nog zoekend zijn naar de vorm van hun boeken, de stem die erin moet opklinken. Ze hebben allebei één boek gepubliceerd. Herman Koch is bezig met zijn roman Red ons, Maria Montanelli waarin hij het hele milieu waaruit hij komt met een sarcastische pen zal beschrijven en Wanda Reisel schrijft Het blauwe uur. Ze weten al hoe hun nieuwe stroming moet gaan heten: de ‘New Oud-Zuid Wave’ of ‘De nieuwe verwendheid’.

Een mooi contrast met die begintijd zie je dan weer in deel drie dat in 2017 is geschreven.

Wederzijds de moeite nemen om de pen/typemachine/laptop op te pakken en voor niemand anders dan elkaar zinnen te formuleren (hoe het regende/onweerde die nacht, hoe het cafébezoek/de affaire afliep, hoe mooi/wreed de wereld is/hoe eenzaam alles in de nacht/hoe fijn schrijven met een kater is en waar je het lekkerst kan eten). Het wordt allemaal ineens ‘materiaal’. Een brief- of mailwisseling is van een heel andere dynamiek dan een gesprek in een café. Voor sommige schrijvers is het het warmdraaien voor het échte werk. Een goede correspondentie moet vooral voor Wanda ook altijd een onderhuidse spanning hebben, een geheim vuurtje dat haar opstookt. En als dat vuurtje wederzijds is, levert het bij de een poëtische, filosofische, bij de ander politieke of anekdotische en grappige, bij een derde liefdevolle, aandachtige brieven op. Misschien zijn het wel twee monologen en schrijven de twee bevriende auteurs elkaar steeds een pagina uit het boek dat ieder van hen in zich draagt, maar dat nooit af komt.

Of we het verzonnen hebben of niet, Wanda heeft de overtuiging dat je gedroomde en parallelle leven óók tot de werkelijkheid horen. Daar ben je schrijver voor.

En dat ze allebei kunnen schrijven daar is deze inrense briefwisseling getuige van.

André Oyen

08:52 Gepost in BOEKEN | Permalink | Commentaren (0)

Post een commentaar

NB: commentaren worden gemodereerd op deze weblog.