Blogs cinebel.be
cinebel.be | Créer un Blog | Avertir le modérateur

17-07-17

Buitenbeentjes Janny de Heer

VP_Buitenbeentjes_72dpi-184x300.jpg


 

 

http://www.oost-online.nl/index.php/cultuur/cultuur-en-meer/schrijver-spreken/5885-janny-de-heer-buitenbeentjes

Buitenbeentjes

Janny de Heer

Uitgever: Knipscheer, Uitgeverij In de

Nederlandstalig

224 pagina’s

9789062659289

 2017

 

Na de onafhankeheidsbelofte is er geen plaats voor verzoening, de vijandelijkheden nemen echter toe dan af. Aan nakomelingen van de kolonisator en indo's worden zware eisen gesteld als ze straks in de Republiek Indonesië willen blijven.

 

 

Dat de honger naar kennis over het koloniaal verleden ook in Nederland steeds toeneemt bewijst het overrompelende succes van De tolk van Java van Alfred Birney. Het is normaal dat een jonge generatie zich wil informeren over het verleden, over een tijd waarover de ouderen soms liever niet spreken.

Eén van de schrijvers die heel professioneel en door grondige research regelmatig een blik op het verleden gunt is Janny de Heer (1955).

 

In 2016 verheen haar roman De Barones, een fascinerend verhaal van een vrouwenleven dat zich afspeelt tegen het decor van de wederopbouw in het naoorlogse Nederland. Een tijd die zoveel mogelijkheden tot ontwikkeling bood, maar niet aan hen met een fout oorlogsverleden.

Een rode draad in het werk van Janny de Heer is echter het koloniaal verleden van Nederland. Zo debuteerde zij in 1999 met drie historische verhalen over Curaçao, in 2015 opnieuw uitgebracht onder de titel Yu di tera / Landskinderen. In 2008 verscheen Hey buddy de andere voet is voor jezelf, een biografie over Huib Wijnants, die als marineman in de Tweede Wereldoorlog in Nederlands-Indië o.a. de Japanse bezetting (internering, krijgsgevangenschap, dwangarbeid) meemaakte. In Suriname verrichtte zij uitgebreid historisch onderzoek voor het schrijven van Gentleman in slavernij (2013) een geniale roman over een Duitse immigrant in het 19de eeuwse Suriname.

 

En nu is er Buitenbeentjes een mooi uitgegeven boek waarin in tien zeer persoonlijke verhalen,de belevenissen van destijds jongvolwassenen in de Bersiap-periode (1945-1949) in Nederlands-Indië, of van hun kinderen, zijn bijeengebracht. Elk verhaal wordt verteld vanuit een ander perspectief: geboren in de archipel dan wel in het moederland, zelf jong militair dan wel kind van een planter, dominee, marineman of KNIL-militair. Samen completeren zij een geschiedenis die wereldwijd sporen naliet. 

Door de ogen van hen die het meegemaakt hebben ervaart de lezer de loop van de gebeurtenissen vóór, tijdens en na de Tweede Wereldoorlog in voormalig Nederlands-Indië. Als op hun plaats gevallen puzzelstukjes openbaren zij de consequenties voor het hele volk aan beide kanten van de oceaan, zoals uiteengereten familiebanden. In de nieuwe republiek Indonesië waren Nederlanders, waaronder ook zij die daar al generaties lang waren geworteld, en zich er echt thuis voelden, niet meer welkom. Patria stond niet te trappelen om de ontheemden met open armen te ontvangen en zocht argumenten om de Indische Nederlanders, de Indo’s, duidelijk te maken dat zij veel te oosters waren om in een westers land te kunnen gedijen.

 

Eenmaal in Nederland moest men een harde strijd leveren om te overleven en kon niemand zijn verhalen kwijt, misschien even in eigen kring maar algauw werd de beschuldigende vinger geheven, zoals de zoon van een marineman te horen kreeg: ‘Wat deden jullie daar ook, stelletje kolonialen?’ De beschreven episodes zijn niet alleen maar weergaves van enorme treurnis en verdriet, hoewel het verleden een enorme wissel op hun aller toekomst heeft getrokken. De overeenkomst en de kracht waaruit zij putten is de humor, hun geheime wapen.

Nu de kinderen van toen er eindelijk zonder obstakels over mogen praten, teneinde de verhalen voor hun kinderen en kleinkinderen te bewaren, gaat dat gepaard met een lach en een traan en een schrijver die met heel veel respect alle verhalen optekent en ze tot een boeiend en aangrijpend en boeiend geheel verweeft.

De verhalen uit Buitenbeentjes tonen heel veel gelijkenis met die van de asielzoekers, de vluchtelingen die nu in ons land komen en ook van nul af aan moeten herbeginnen en ook niet altijd op veel sympathie kunnen rekenen. Janny de Heer is een geroutineerde schrijfster die met heel veel vakkennis maar ook met begrip en warmte een stuk pijnlijk verleden blootlegt uit de Bersiap-periode (1945-1949).

André Oyen

00:15 Gepost in BOEKEN | Permalink | Commentaren (0)

Post een commentaar

NB: commentaren worden gemodereerd op deze weblog.