Blogs cinebel.be
cinebel.be | Créer un Blog | Avertir le modérateur

06-07-17

Het drama van de afhankelijkheid Connie Palmen

index (27).png



Het drama van de afhankelijkheid

Connie Palmen

Uitgever: Prometheus

Nederlandstalig 352 pagina's 9789044633399 maart 2017

Ik heb nog nooit een boek geschreven met als uitgangspunt iets over mijn eigen leven of over een deel van mijn leven uit de doeken te doen. Ik heb u nooit beloofd de waarheid neer te zullen schrijven en niets anders dan de waarheid. Integendeel. Het wordt nooit wat met de waarheid.'
Als romanschrijver en als filosoof is Connie Palmen in de ban van de manier waarop we door de verhalen van anderen betekenis krijgen. In 1991 kreeg die fascinatie haar literaire beslag in Palmens buitengewoon succesvolle romandebuut De wetten. In de kwarteeuw die volgde schreef Palmen nog vijf andere grote romans, waarmee ze in binnen- en buitenland honderdduizenden lezers bereikte. Naast de met prijzen overladen romans De wetten, De vriendschap, I.M., Geheel de uwe, Lucifer en Jij zegt het (Libris Literatuurprijs 2016), alsmede een novelle en een logboek, schreef Connie Palmen korte verhalen, essays, toespraken en lofzangen, over de kunst van de roman, het geluk van de eenzaamheid, de gevaren van de roem, de autonomie van de neezegger, de fan als moordenaar. Ter gelegenheid van de Boekenweek 2017, waarvoor Connie Palmen het Boekenweekessay schreef, is in Het drama van de afhankelijkheid het merendeel van haar essays en artikelen, waarvan sommige nooit eerder in druk verschenen, gebundeld in dit boek.

De titel van deze teksten over filosofie en literatuur verwijst naar het centrale idee in Palmens denken, dat door veel schrijvers, filosofen en wetenschappers wordt gedeeld: dat mensen in een door anderen, door samenleving, jeugdervaringen, religie of ideologie ingegeven fictie of verhaal leven. Echte literatuur is een rebellie tegen de opgelegde verhalen, tegen verhullende woorden, tegen clichés, tegen stijlen die afgedaan hebben om ons anders te leren zien. Zonder verzet daartegen blijft de mens geprogrammeerd door zijn biologie en verleden, afhankelijk. Palmen zal nooit een kruistocht tegen de massacultuur aanvoeren, maar schrijven kan volgens haar alleen maar literatuur zijn als de schrijver iets nieuws toevoegt aan de canon. De essays gaan ook in op de ficties waarin moordenaars als die van Pim Fortuyn leven, populisme en populaire cultuur, Plato's fictie over Socrates en liefdes.

In 'Het weerzinwekkende lot van de oude filosoof Socrates', de inleiding van deze verzameling essays, merkt Connie Palmen terecht op dat filosofie en literatuur alvast één zaak met elkaar gemeen hebben: de taal. Filosoof en romancier willen beiden hun verhaal doen, zij het soms in een andere taal, maar met hetzelfde doel: de lezer boeien en in het beste geval tot reflectie aanzetten. Het is een aangepaste versie van haar doctoraalscriptie filosofie die ze schreef voordat ze als schrijfster debuteerde met 'De wetten'.

 

In 'Eigen werk. Over I.M.' poneert ze dat je voor een literair werk de auteur ter verantwoording kunt roepen. Er meteen aan toevoegend dat ze het provocatief vindt dat er 'roman' staat op de kaft van 'I.M.'. Hoewel dit boek over Ischa Meijer op ware belevenissen berust, ontkent ze in alle toonaarden dat het een louter autobiografisch boek is.

Even verhelderend als haar essay over 'I.M.' is 'Het berecht van Lucifer', waarin ze schrijft dat illustere voorgangers als Joost van den Vondel, Klaus Mann en Thomas Mann aan de wieg stonden van haar scheppingsverhaal 'Lucifer'. Een roman waarin de mix van werkelijkheid en fictie tegelijk zingevend en gevaarlijk is.

 

Deze essaybundel ons beter toe het denkmechanisme waardoor het schrijverschap van Connie Palmen wordt aangedreven, te doorgronden.

André Oyen

00:00 Gepost in BOEKEN | Permalink | Commentaren (0)

Post een commentaar

NB: commentaren worden gemodereerd op deze weblog.