Blogs cinebel.be
cinebel.be | Créer un Blog | Avertir le modérateur

20-06-17

Trefpunt Riga Literaire steden Jan Paul Hinrichs

publication-659.jpg



Trefpunt Riga

Literaire steden
Jan Paul Hinrichs
500
HETOOG
IN TZEIL
ISBN 9789059374966

€22,50


160 pagina’s
14 X 21,5 cm
ca. 35 afbeeldingen
paperback
vormgeving Marjan Gerritse

 

Er is geen betere inleiding op de geschiedenis van Letland en de hoofdstad Riga denkbaar dan dit door de beeldhouwer Kārlis Zāle ontworpen kerkhof dat is ingewijd in 1936. Het was oorspronkelijk opgedragen aan de soldaten die vielen in de jaren 1915-1920, de tijd van de strijd die tot de eerste onafhankelijkheid van de Letse natie voerde.
Sindsdien zijn er gevallenen van allerlei signatuur bijgekomen: soldaten die de afgelopen honderd jaar in verschillende tijden voor verschillende overtuigingen vielen, zonder te weten dat hun dood, in veel gevallen, spoedig zinloos zou lijken, omdat de macht waarvoor ze stierven in andere handen overging.
Er is een veelbetekenend gedicht van de in 1925 in Kiev geboren Joodse dichter Naum Korzjavin waarin hij, over de Brāļu kapi ‘als door een stenen boek’ dwalend, een poging doet in deze wirwar een lijn te trekken.
De rijk geïllustreerde stedenreeks voert de lezer naar steden als Lissabon, Madrid, Ascona, Triëst en Odessa. Allemaal steden die een grote aantrekkingskracht hebben uitgeoefend op schrijvers. Met de bundels kan de literaire reiziger én de thuisblijver genieten van verhalen over literaire grootheden.
Voor Trefpunt Riga reizen met Jan Paul Hinrichs
naar Letland.
Jan Paul Hinrichs is slavist en publiceerde onder meer De mythe van Odessa, De façades van Sint-Petersburg en Senhor Valério. Zijn boeken zijn vertaald in het Duits, Italiaans, Engels, Oekraïens en Russisch. In het woord vooraf krijgen we een mooie verslaggeving over de historiek van de stad Riga, een modieuze, kosmopolitische en muzikale handelsstad waarop Baltische Duitsers, Letten en Russen hun stempel drukten.
Maar uiteraard peiltTrefpunt Riga de literaire ziel van de stad. Prachtige verhalen over Kurt Tucholsky, Walter Benjamin, Giuseppe Tomasi di Lampedusa en anderen die tegen de achtergrond van de imposante stad van Jugendstil en art deco een grote liefde troffen worden ons met de nodige kennis en sgeer geserveerd. Late liefde is ook het thema van het befaamde toneelstuk Herfst in Riga van Aleksej Arboezov. Dit speelt aan het strand bij Riga, waarheen we ook de jonge Osip Mandelstam en de door de tsaar verbannen Maksim Gorki volgen.
Literaire steden
Letse verzen heten dainas en worden vaak vergeleken met de Japanse haiku. Veel van deze verzen zijn opgeschreven door Krisjanis Barons.
Reeds op het moment ( tussen 1894 en 1915) dat Barons deze orale liteteratuur in schrift begon te brengen, was de traditionele zang in grote mate verloren gegaan. Maar daar stak Krisjanis Barons een stokje voor. In zijn zesdelige uitgave Latvju dainas bracht hij dit cultureel erfgoed onder de aandacht van het grote publiek.
In de literatuur lijkt Riga vaak vooral een stad van de liefde: Michail Koezmin reisde er zijn geliefde achterna die later zelfmoord pleegde. Kurt
Tucholsky en Walter Benjamin ontmoetten beiden een vrouw uit Riga die hun leven bepaalde. Trouwens, ook Benjamins vriend, de befaamde ‘neomarxistische’ filosoof Ernst Bloch was getrouwd met een vrouw uit Riga, de adellijke beeldhouwster Else von Stritzky. Giuseppe Tomasi de Lampedusa trouwde in Riga met een Baltische barones. Ivan Boenin en Vladimir Majakovski hielden er voorleesreizen, de eerste op uitnodiging en volgens een getuigenis alleen in vrouwen geïnteresseerd, de tweede eigenlijk ongewenst, maar hij reisde wel zijn geliefde Lilja Brik achterna. Riga is ook de uiterst sombere stad waaraan de Duitse Wehrmachtsoldaat
en dichter Johannes Bobrowski in de Tweede Wereldoorlog voorbij kwam.
Eduard von Keyserling ( geboren 14 mei 1855, Kalvene parish, Letland en overleden: 28 september 1918, München, Duitslan) heeft op de meest fijnzinnig denkbare manier de de plooitjes in de menselijke ziel beschreven, vooral wanneer die ziel zich overmand weet door verliefdheid.
Von Keyserling werd blind en zelf schreef hij hierover dat men van visuele perceptie kan overgaan tot wat oren te horen krijgen.
Rainis, pseudoniem van Jānis Pliekšāns (Zemgallen, nabij Jēkabpils, 11 september 1865 - Riga, 12 september 1929) was een Lets schrijver, dichter en toneelschrijver. Hij maakte tevens naam als politiek activist en was later een van de vormgevers van de nieuwe Letse grondwet, na de Letse onafhankelijkheidsverklaring in 1919.

Van 1891 tot 1895 was hij samen met Pēteris Stučka hoofdredacteur van het tijdschrift Dienas Lapa, de spreekbuis van de socialistische beweging "De Nieuwe Stroom". In 1898 werd hij door de tsaristische politie gearresteerd wegens opruiende activiteiten en werd verbannen naar Siberië. In deze periode vertaalde hij Goethes Faust en werken van Shakespeare, Schiller, Heine en Poesjkin naar het Lets. Tijdens zijn verbanning schreef hij ook zijn eerste gedichten.
Rainis overleed in 1929, bijna 64 jaar oud. Aan de Esplanade in Riga staat zijn standbeeld. Op zijn geboortedag vindt daar jaarlijks een poëziespektakel plaats. Ook in Ilūkste is een monument voor hem opgericht. Te zijner ere werden postzegels en herinneringsmunten gedrukt.
De magie van Letland en de uitstraling ervan op literatoren heeft Jan Paul Hinrichs bijzonder mooi onder de aandacht gebracht in Trefpunt Riga.
André Oyen

00:00 Gepost in BOEKEN | Permalink | Commentaren (0)

Post een commentaar

NB: commentaren worden gemodereerd op deze weblog.