Blogs cinebel.be
cinebel.be | Créer un Blog | Avertir le modérateur

16-04-17

Zwart lied : gedichten Wislawa Szymborska

index (35).png


 

Zwart lied : gedichten

Wislawa Szymborska

Vertaald door Ad van Rijsewijk. Meulenhoff, Amsterdam. 68 blz. € 17,50 2017 9789029091770 (

-Je leerde me de dageraad van het leven/

uit boeken, insecten en bladeren./
Vandaag vader,droogt in jouw vuisten/

het bloed van de haat-/

uit Jodentransport/

De Poolse dichteres Wislawa Szymborska (1923-2012) won in 1996 met haar poëzie de Nobelprijs voor literatuur. Ze werd daarna in ruim veertig talen vertaald, in het Nederlands door Karol Lesman en vooral Gerard Rasch, die onder meer daarvoor de Nijhoffprijs kreeg. Meulenhoff verzamelde Szymborska's poëzie in de bundel 'Einde en begin', dat de gedichten van 1957-2002 bevat. Nu brengt dezelfde uitgever de bundel 'Zwart lied' uit, met haar poëzie uit de periode 1944-'48, waarin zeker, zoals vertaler en inleider Ad van Rijsewijk stelt, haar 'al herkenbare stem' klinkt.

Veel van de gedichten gaan over de oorlog en verrassen door optiek en beeldspraak ('Onze oorlogsbuit is kennis van de wereld'). Szymborska, was aanvankelijk zeer terughoudend met publicatie. In 1945, een maand na de bevrijding van Krakau, durfde ze het aan om een paar van de nu in de bundel opgenomen gedichten aan te bieden aan een lokale krant met een afwijzing, een smalende reactie tot gevolg.

Zwart lied is het boek dat Wislawa Szymborska's debuut had moeten worden, maar dat nooit werd uitgebracht. Over de werkelijke reden doen verschillende verhalen de ronde: was het vanwege censuur, of had Szymborska nog niet genoeg vertrouwen in haar werk? Jarenlang bleven deze gedichten uit de periode 1944-1948 in privébezit, maar nu, zeventig jaar later, wordt de bundel alsnog postuum gepubliceerd. In Zwart lied beschrijft Szymborska op de haar kenmerkende wijze, observerend maar met mededogen, haar ervaringen in de Tweede Wereldoorlog.

De auteur weet je te raken met haar gedichten. Haar gedichten zijn rauw, grijpen je bij de keel, ze zijn met 'Zwart lied' is de titel van een gedicht en de merel komt voor in het gedicht

De latere Nobelprijswinnaar voor de Literatuur 1996, stond in 1939, kort na aanvang van de oorlog, als zestienjarige voor het raam van haar ouderlijk huis in Krakau en zag karren met de eerste gewonde soldaten langskomen. Ze had het gevoel dat al vele malen eerder mee te hebben gemaakt. De oude ziel die aanhaakt aan de schimmen uit het verleden.

De jonge Szymborska had in die dagen al duidelijk haar eigen stem gevonden. Het benoemen van het onbestemde, de kracht van de terloopsheid, en het diepe mededogen doen de hedendaagse lezer alsnog diep nadenken.

André Oyen

 

00:00 Gepost in BOEKEN, Poëzie | Permalink | Commentaren (0)

De commentaren zijn gesloten.