Blogs cinebel.be
cinebel.be | Créer un Blog | Avertir le modérateur

28-02-17

De onbeheerde hamer, gevolgd door Eerste molen René Char

9200000063331760.jpg


De onbeheerde hamer, gevolgd door Eerste molen

Gedichten

Par René Char, Anno Lampe (Traduction)

 

2016 IJzer, Uitgeverij

ISBN-13

9789086841356

 

Op de uitzonderlijke horizon/

De grote wegen/

Slapen in de schaduw van haar handen/

 

Zij loopt naar de executie/

Morgen/

Als een lopend vuurtje/

 

René Char (L'Isle-sur-la-Sorgue, Vaucluse, 14 juni 1907 – Parijs, 19 februari 1988) was een Frans schrijver en dichter.

 

De grote eruditie en kennis van de filosofie, om welke hij later bekendstond, dankte hij voornamelijk aan zelfstudie.

 

Char publiceerde in 1929 zijn eerste poëziebundel en werd in zijn beginjaren aangemoedigd door Paul Éluard. Hij trok naar Parijs, waar hij onder meer André Breton en Louis Aragon leerde kennen. In 1934 vestigde hij zijn naam met de Le marteau sans maître, een van de belangrijkste dichtbundels voortgekomen uit het surrealisme van de periode 1929-1934. Uit de bundel spreekt een samenballing van krachten die ook zijn latere werk zal kenmerken. Invloeden van Nietzsche zijn herkenbaar, maar wel steeds vanuit een originele eigen visie.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog voegt Char zich bij het Franse verzet. Uit die tijd stamt de bundel Seuls demeurent en het sterk geconcentreerde, aforistische dagboek Feuillets d’Hypnos. Kort na de oorlog publiceert hij zijn bekende bundel Fureur et mystère (1948), waarin een intense bewogenheid doorklinkt en het mysterie van de tederheid centraal staat.

In het latere werk van Char, met name vanaf de jaren zestig, klinkt steeds sterker de angst en de hoop van het tijdsgewricht door. Char schetst het spanningsveld tussen de onvermijdelijke neergang (zelfs angst voor het ‘einde der tijden’) en het onweerhoudbare menselijk streven naar het hogere. Ook schrijft Char steeds vaker over het wezen van het dichterschap zelf. Niettegenstaande de ernst en filosofische diepgang van zijn levensvisie en zijn compacte schrijfstijl, weet hij toch een zekere luciditeit in zijn werk te behouden, welke de toegankelijkheid zeer ten goede komt.

Char had een goede band met veel schilders en noemde hen zelfs zijn ‘primaire bondgenoten’. In de jaren dertig sloot hij een levenslange vriendschap met Pablo Picasso en Joan Miró. Wassily Kandinsky illustreerde zijn werk. Henri Matisse werd door Chars Le marteau sans maître geïnspireerd voor een aantal schilderijen.

Char was nauw bevriend met Albert Camus, met wie hij regelmatig polemiseerde.

Char was vanaf 1955 intensief bevriend met Martin Heidegger, niettegenstaande Chars afwijzing van Heideggers nationaalsocialistische verleden.

Char nam na de oorlog vaak openlijk politieke standpunten in. In de jaren zestig keerde hij zich onder andere publiekelijk tegen de stationering van atoomraketten in de Provence. Char was de eerste die al bij leven in het Pantheon van de Franse letterkunde werd opgenomen, de Bibliothèque de la Pléiade.

De bundel Fureur et mystère werd in 1999 opgenomen in Le Mondes 100 Boeken van de Eeuw.

Met Le marteau sans maître, geschreven in de jaren dertig, schaarde René Char zich meteen tussen de grote Franse dichters van de 20ste eeuw. De kernachtige, evocatieve poëzie werd door veel kunstenaars herkend. Kandinsky, Dalí, Matisse en Picasso maakten er illustraties bij en Pierre Boulez schreef in de jaren vijftig zijn gelijknamige, baanbrekende compositie.

Het is voor het eerst dat nu Le marteau sans maître integraal in het Nederlands is vertaald. De vertaling wil ook een leeshulp zijn en bevat daarom een ruime toelichting op de afzonderlijke gedichten. De talrijke verwijzingen hierin bieden tegelijkertijd een bredere introductie in het oeuvre van Char. Le marteau laat zien hoe René Char begon bij het surrealisme, daar al snel afstand van nam en een eigen weg insloeg.

 

De onbeheerde hamer Le marteau sans maître is een tweetalige uitgave. Vertaald uit het Frans en van een inleiding, toelichting en noten voorzien door Anno Lampe.

André Oyen

 

 

00:00 Gepost in BOEKEN, Poëzie | Permalink | Commentaren (0)

Post een commentaar

NB: commentaren worden gemodereerd op deze weblog.