Blogs cinebel.be
cinebel.be | Créer un Blog | Avertir le modérateur

22-02-17

Adieu Parijs Léon Werth

index (26).png


Adieu Parijs

Léon Werth

Adieu Paris

 

Uitgever: de Geus

Nederlandstalig 220 pagina's 9789044536270 2016

 

Het gerucht gaat dat men zich in de bezette zone vrij kan bewegen , maar dat men niet van de vrije zone naar de bezette zone kan gaan. Het ziet er dus naar uit dat onze vrijheid om te reizen groter zal zijn naarmate het bezette gebied groter is.

Vluchten voor oorlog en mensenhaat is van alle tijden. In juni 1940 ontvluchtten dan ook hele horden Parijzenaren hun stad bij de nadering van het Duitse leger. In die afgeladen karavaan op drift bevond zich ook de Franse schrijver-essayist van joodse origine Léon Werth (1878-1955), die tussen 11 juni en 13 juli met zijn vrouw, maar vooralsnog zonder zoon Claude, hun vakantiehuis in de Jura trachtte te bereiken. Zijn visionaire verslag, overigens pas in 1992 gepubliceerd, laat zich lezen als een antropologische expeditie. Ze gingen per automobiel naar hun huis in St. Amour, ten zuidoosten van Lyon. Normaliter een paar uur rijden. Maar de trip die ze toen maakten duurde 33 dagen, 33 jours luidde dan ook de Franse titel van het werk. De toestand is chatotisch en de wegen raken overvol, de benzine raakt op, de reizigers stranden en raken oververhit. Iedereen klampt de plattelandsbevolking aan, vraagt om benzine, water, eten en onderdak. De berichtgeving over de oorlog blijft eerst uit, sijpelt daarna langzaam door, iedereen wil naar de ‘zone libre’.

 

Werth observeert, wat er gebeurt in de stilte voor de storm, als de Duitsers nog met vreemde, onwennige blik worden bekeken. Ze vragen om water, nemen een baby op de arm en schrijven brieven aan hun Duitse liefjes. Veel Fransen denken dat het allemaal niet zo’n vaart zal lopen, dat alles in no time over is, anderen proberen in gevlei te komen met degenen in wie ze hun toekomstige overheersers zien. Het is dat vacuüm dat Léon Werth beschrijft als hij eenmaal, na 33 dagen, zijn huis in St. Amour bereikt heeft. Hij past het in een pijnlijk maar precies verhaal, een verhaal over een eerdere stroom vluchtelingen in onze geschiedenis. Werth geeft het verhaal mee aan zijn vriend Saint-Exupéry, die ervan onder de indruk is en belooft dat hij het in New York zal laten uitgeven en van een voorwoord zal voorzien. Daarna volgt er een lange stilte want Saint-Exupéry overleed in de oorlog (zijn vootwoord was er wel) en het manuscript raakte verloren. Pas in 1992 verschijnt het bij Viviane Hamy.

Werth geeft ons doorheen het boek een ooggetuigenverslag waarbij we op de eerste rij zitten om te zien welke emoties en gedachten de vlucht doorheen zijn eigen land bij hem oproept. Want dat maakt het boek ook net zo uniek omdat het vooral een beeld brengt van wat het moet zijn als je moet vluchten in je eigen land en je het veilige nest van jaren moet verlaten.

Adieu Parijs wordt nog een stuk rijker door de begeleidende teksten van Daan Heerma van Voss en Antoine de Saint-Exupéry.

André Oyen

 

00:00 Gepost in BOEKEN | Permalink | Commentaren (0)

De commentaren zijn gesloten.