Blogs cinebel.be
cinebel.be | Créer un Blog | Avertir le modérateur

17-02-17

Illes Balears Mallorca, Ibiza, Menorca, Formentera Hans van der Klis en Hein Aalders (red.)

publication-639.jpg


 

 

 

Illes Balears



Mallorca, Ibiza, Menorca, Formentera



Hans van der Klis en Hein Aalders (red.)



ISBN 9789059374713

24,99

240 pagina's

https://www.youtube.com/watch?v=phE4zaTT5d4



De bewoners van de Balearen zijn trots op hun cultuur, die om historische redenen verwant is aan die van Catalonië.

Hun gezamelijke taal, het Catalaans, is door de op Mallorca geboren schrijver en filosoof, Ramon LLull (1233-1316) al vroeg gestandaardiseerd.

Uitgeverij Bas Lubberhuizen geeft al heel lang Het oog in 't zeil-reeks uit die op subliememe wijze literaratuur en reizen combineert. De voortreffelijke, geïllustreerde stedenboeken bieden een ongelofelijke schat aan informatie. Een literaire stedenreeks is het, over plaatsen waar schrijvers en kunstenaars, beroemde en minder beroemde, vandaan komen of zijn heengegaan. Je kunt zo'n stedenreeksboek doornemen ter voorbereiding van je trip. Ook tijdens de reis is het heel nuttig en aangenaam leesvoer. Na terugkeer is het een ware verrukking om met deze pareltjes je reis te herbeleven. Deze boeken brengen je vast en zeker op het idee bepaalde plekken te bezoeken waarvan je het bestaan en de uitstraling niet zo goed kende.

De rijk geïllustreerde stedenreeks voert de lezer naar steden als Lissabon, Madrid, Ascona, Triëst en Odessa. Allemaal steden die een grote aantrekkingskracht hebben uitgeoefend op schrijvers.

Met de bundels kan de literaire reiziger én de thuisblijver genieten van verhalen over onder anderen Lord Byron, Kavafis, Poesjkin, Sylvia Plath, Hugo Claus, Joseph Roth, Pessoa, Italo Svevo, James Joyce, Virginia Woolf en Gustave Flaubert enz. .



Het is voor mij persoonlijk telkens een feest wanneer er een deel van Het Oog in ’t Zeil-stedenreeks verschijnt. In deze nieuwe editie staan de Balearen centraal .

De Balearen (Spaans: Islas Baleares of kortweg Baleares, Catalaans: Illes Balears of kortweg Les Illes) zijn een eilandengroep in de Middellandse Zee, ten oosten van het Spaanse vasteland. Ze zijn een van de 17 autonome regio's van Spanje en zijn tevens een provincie. De hoofdstad is Palma de Mallorca.

De Balearen bestaan uit zes eilanden, waarvan de grootste Majorca, Minorca, Ibiza en Formentera zijn. De overige kleinere eilanden zijn Cabrera, dat het Nationaal park Archipiélago de Cabrera huisvest, en Dragonera. Ibiza en Formentera, de westelijkste Balearen, heten samen de Pityusen of Pijnboomeilanden.

Op de Balearen wordt door de vaste bewoners Spaans en Catalaans gesproken. Het Catalaans is van een andere variëteit dan dat van bijvoorbeeld Barcelona en staat onder taalkundigen bekend als het Balearisch. Het Balearisch is zelf echter verdeeld in verschillende eilandspecifieke dialecten en de bewoners van de eilanden zullen daarom zelf de lokale naam gebruiken, zoals het "Mallorquí" op Majorca, het "Eivissenc" op Ibiza en het "Menorquí" op Minorca. Zo'n 70% van de inwoners van de Balearen zegt Catalaans te kunnen spreken, dit is echter inclusief Catalaans zoals dat op het vasteland wordt gesproken.

Lang voor de charters in groten getale Mallorca en Ibiza aandeden, werden de Balearen – waartoe ook Menorca en Formentera behoren – ontdekt door schrijvers en kunstenaars uit heel Europa. Ze voelden zich aangetrokken door het klimaat, het licht, de lage kosten van levensonderhoud en de vrijheid die er heerste.De Balearen waren een toevluchtsoord voor kunstenaars die bedreigd werden door de nazi’s, zoals Walter Benjamin en Raoul Hausmann. In de jaren zestig verbleef het halve Nederlandse Leidseplein op de Balearen, gevolgd door de hippies.

Internationaal vermaarde schrijvers als Albert Vigoleis Thelen en Robert Graves en Nederlandse schrijvers als Cees Nooteboom, Jan Cremer en Theo Kars gaven de eilanden een prominente plek in hun werk. En nog steeds zijn de eilanden van ‘zon, zee en zonde’ populair onder kunstenaars en schrijvers.

Ook toen je ten tijde van dictator Franco niet naar Spanje hoorde te gaan deden zongarantie en goedkoopte de politieke correctheid vaak vergeten. De literaire bundel Illes Balears. Mallorca, Ibiza, Menorca, Formentera volgt vooral mannelijke schrijvers bij hun drank doordrenkte verblijf op een van de ‘zon, zee en zonde-eilanden.

In een brief aan zijn moeder in Enschede jubelt schilder-schrijver Jan Cremer in 1961 dat Ibiza spotgoedkoop is.

De hoofdzakelijk door Hans van der Klis en Hein Aalders met coauteurs geschreven bundel bespreekt vooral de mindere binnen- en buitenlandse grootheden, met George Sand, Chopin en Robert Graves als uitzondering op de regel. Wijlen Adriaan Jaeggi bracht er zes maal door om boeken te voltooien waar hij in Amsterdam maar niet aan toe kwam. De jongste Ibiza-(be)schrijfster is Esther J. Ending die er in de jaren tachtig als hippiekind opgroeide.

Robert Graves, die dank zij Gertrude Stein en haar vrouw Alice B. Toklas naar Mallorca reisde, om aan de naoorlogse somberheid te ontkomen raakte verliefd op de uitzichten over zee, de met muurtjes omzoomde boomgaarden en bleef er met zeer korte tussenpozen van 1932 tot zijn dood in 1985 wonen. De Brit leerde de taal, mengde zich onder de bevolking en kon leven van zijn historische romans, waaronder het fameuze I Claudius, dat een tv-serie werd. Doordat hij ook collega-schrijvers uitnodigde werden de Balearen door culturelen ontdekt. Zijn dochter Lucia Graves, schreef uitvoerig over haar jeugd in Mallorca in haar autobiografie uit 2000 (Het Spectrum).

De armlastige Berlijnse intellectueel Walter Benjamin was niet direct een onbekommerde Ibiza-ganger. In 1932 ontvluchtte hij geldproblemen en een echtscheiding thuis die hem het denken dwarsboomde. Dat Ibiza nauwelijks comfort bood deerde Benjamin amper. Hij raakte gegrepen door de puurheid van de natuur en het bestaan. Daarbij viel hij ook voor een Duits-Russische toeriste. Zij raakte gecharmeerd van zijn intellect maar daar bleef het bij.Benjamin schreef echter wat essays op Ibiza. Hij herlas Proust om geïnspireerd zijn Berlijnse jeugdherinneringen te herschrijven en ook produceerde hij een mystieke tekst, bedoeld als liefdesbetuiging. Een volgende zomer op Ibiza kreeg hij namelijk zowaar een relatie met een Nederlandse schilderes/vertaalster ‘Toet’. Maar die vertrok in de herfst van het eiland en zo uit zijn leven. Daarop liep Benjamin een beenwond op, die hij te lang veronachtzaamde en waarvoor hij behandeld moest worden. Cees Nooteboom, die er al eens eerder overwinterde vond zijn draai goed op de Balearen. Hij woont, verpoost en werkt inmiddels meer dan veertig zomers, enigszins verborgen op het kleine Menorca. Wijlen Bert Schierbeek verruilde Ibiza voor het buureiland Formentera, waar hij meerdere zomerhuizen bewoonde.

Ook Alber Camus was een weekje op Mallorca en Ibiza en de bewoners waren hier zo fier over dat ze een nieuw stadspark naar hem hebben vernoemd en er verscheen zelfs een bundel teksten in het Catalaans: Albert Camus i Les Balears.

Van der Klisen en Hein Aalders hebben weer een prachtige bundel samengesteld met de Balearen in de hoofdrol.

André Oyen



 

 

00:00 Gepost in BOEKEN | Permalink | Commentaren (0)

Post een commentaar

NB: commentaren worden gemodereerd op deze weblog.