Blogs cinebel.be
cinebel.be | Créer un Blog | Avertir le modérateur

16-02-17

Manette Salomon Edmond & Jules de Goncourt

9789491738111.jpg


 

http://www.epo.be/boekenportaal/boekinfo_boek.php?isbn=9789491738111

 

Manette Salomon

Edmond & Jules de Goncourt

isbn: 9789491738111 · 2016 · paperback - 418p. - Uit het Frans vertaald door Anneke Pijnappel · prijs: € 25.00

uitgeverij: Voetnoot

De confrontatie met filosofische, estetische opvattingen hadden cerebrale schilders opgeleverd, dichter schilders. Sommigen konden zich een schilderij enkel nog voorstellen binnen het kader van een vage danteske symboliek.

Edmond (1822-1896) en Jules (1830-1870) de Goncourt, die dankzij een erfenis niet hoefden te werken, besloten hun leven geheel aan de kunst en de literatuur te wijden. In hun befaamde dagboeken portretteerden zij van 1851 tot 1896 als een twee-eenheid vele personages uit de wereld van kunst, politiek en wetenschap; eerst samen, na het overlijden van Jules zette Edmond de dagboeken voort tot zijn dood in 1896.

Hun naam leeft voort in de Academie Goncourt, die elk jaar in Frankrijk de belangrijke literaire Prix Goncourt toekent.

Door hun dagboeken, die ze bijhielden tussen 1851 en 1896, zijn de aristocratische broers Edmond en Jules de Goncourt de geschiedenis ingegaan als de chroniqueurs van het moderne leven in Parijs in de tweede helft van de negentiende eeuw. Het dagboek dat de gebroeders Edmond en Jules de Goncourt in 1851 zijn begonnen, bevat een schat aan gegevens over het Parijse literaire leven. Meer dan vijfendertig jaar is het in het diepste geheim bijgehouden. Niemand heeft ooit vermoed dat de gebroeders na hun bezoeken, diners of salonbijeenkomsten een vaak genadeloos verslag neerschreven van alles wat ze hadden gehoord en gezien. Vele grootheden zoals Sainte-Beuve, Gautier, Flaubert en Zola passeren de revue. Maar tal van mindere personages uit de wereld van kunst, politiek en wetenschap zijn eveneens in het dagboek geportretteerd. Ook over hun eigen gevoelens en ideeën lichten de Goncourts ons uitvoerig in. Zij streven in ieder opzicht naar absolute eerlijkheid.

Toen Edmond vanaf 1887 een keuze uit zijn dagboek begon te publiceren, ontstond er grote onrust, en er is verschillende keren geprobeerd verdere verschijning te voorkomen. Het complete dagboek mocht volgens testamentaire beschikking pas twintig jaar na de dood van Edmond worden uitgegeven, maar in 1916 bleek een volledige uitgave onmogelijk: er waren nog te veel mensen in leven. Het heeft tot 1956 geduurd voordat het complete dagboek kon verschijnen.

De Goncourts hebben het dagboek als hun belangrijkste werk beschouwd, belangrijker dan hun romans of hun historische studies. Zij hebben daarin meer dan gelijk gekregen: hun Journal heeft zich een plaats veroverd als een van de belangrijkste dagboeken van de wereldliteratuur. Een tijdsdocument zonder weerga en een ontmythologisering van allerlei grootheden. Ook voor hun realistische romans zijn de beau- en demi-monde een belangrijke inspiratiebron, net zo goed als de kunstenaars, de klaplopers en het canaille.



In 2016 bestond Uitgeverij Voetnoot 30 jaar! en in dat jubileumileum hebben de uitgevers Henrik Barends en Anneke Pijnappel recent twee bijzondere boeken uitgegeven.



Een daarvan was de Nederlandse vertaling van het boek Manette Salomon van Edmond & Jules de Goncourt. Vertaalster Anneke Pijnappel heeft dit interessante boek over vier kunstenaars die elkaar rond 1840 in Parijs leren kennen, zorgvuldig vanuit het Frans naar het Nederlands vertaald en tot leven laten komen.

Manette Salomon is een bruisende ‘comédie humaine de la peinture'. In 155 korte hoofdstukken schetsen de gebroeders De Goncourt een kwarteeuw uit het woelige leven van vier jonge kunstenaars, die elkaar rond 1840 in Parijs als beginnende schilders leren kennen in het atelier van hun leermeester Langibout. Het is de tijd van de Salons en de Wereldtentoonstelling van 1855, van Baudelaire, Ingres, Delacroix en Corot.

De held van het verhaal, de verfijnde aristocraat Coriolis, ziet zijn talent geleidelijk aan ten onder gaan door toedoen van de vrouw die hij bemint: zijn model, minnares en muze, de aantrekkelijke Joodse Manette Salomon. Zijn beste vriend is Anatole, een talentrijke maar lichtzinnige flierefluiter die gedoemd is aan lager wal te blijven. De tegenpolen van dit duo zijn de ambitieuze maar oppervlakkige Garnotelle, een netwerker avant la lettre, en de kritische Chassagnol, die rebelleert tegen de bourgeoisie en fulmineert tegen de heersende kunstopvattingen. De naam van de vrouw uit de titel komt pas op pagina 152 ter sprake. De verleidelijke en opportunistische Manette Salomon (inhaligheid zit deze mooie Jodin volgens de schrijvers in de genen) is schildersmodel en de ultieme femme fatale. Coriolis, een schilder van goede komaf met talent, ideeën én doorzettingsvermogen, wordt verliefd. En is verloren.

Manette Salomon is een roman over talent, ambitie en kunstenaarschap, met als achtergrond Parijs, dat reeds met één voet in de moderniteit staat. Sommige zaken die in de dagboeken van de broers staan leggen ze ook heel geraffineerd in de mond van hun personages uit Manette Salomon. De passages over kunstgeschiedenis zijn leerrijk, verhelderend en revelerend. Dat de broers er in slagen van hun personages mensen van vlees en bloed te maken geeft een uitzonderlijke energie aan het boek.

Stuitend voor mij persoonlijk was wel het her en der opduikend antisemitisme en ook het feit dat Manette meer wordt beschreven door de ogen van anderen. Je krijgt als lezer al bij al weinig inzicht in haar motieven of haar denken. We kennen haar beter via haar daden of hoe anderen haar beleven en ondergaan.

Het nawoord van Eric Min, getiteld Een fatale, moderne vrouw, sluit naadloos op de inhoud van het boek aan en is ook heel boeiend waar het de figuur en de betrokkenheid van Félicien Rops betreft .

Een heel boeiend boek en ook een belangrijke vertaling.

André Oyen

 

 

 

20:18 Gepost in BOEKEN | Permalink | Commentaren (0)

De commentaren zijn gesloten.