Blogs cinebel.be
cinebel.be | Créer un Blog | Avertir le modérateur

04-12-16

En de liefste dingen nog verder Paul De Wispelaere

http://cobra.canvas.be/cm/cobra/videozone/archief/boek/1.1530274

9025423175.gifPaul-de-Wispelaere.jpg


De Vlaamse schrijver Paul de Wispelaere is overleden. Hij is 88 jaar geworden. De Wispelaere schreef romans, essays en autobiografische geschriften: Een dag op het land, Tussen tuin en wereld, Mijn huis is nergens meer, Brieven uit Nergenshuizen en Het verkoolde alfabet. In 1998 ontving De Wispelaere de Prijs van de Nederlandse Letteren.



En de liefste dingen nog verder



Paul De Wispelaere

Uitgever: Uitgeverij Atlas Contact B.V.

Nederlandstalig 229 pagina's 9789025423179

1998

"In mijn verbeelding organiseer ik een groots boekenfeest. Het hele huis geurt naar bloemen, in alle kamers weerklinkt muziek, deuren en ramen staan open en we roepen de zomer naar binnen. Van heinde en verre komen jonge gegadigden in de rekken en kasten graaien,ze betasten de banden, keuren de bladspiegels, lezen hardop fragmenten voor, pakken lachend en wijsjes fluitend mee wat ze willen, halen uit elkaar en verspreiden, leggen nieuwe verzamelingen aan, die hun eigen lotsbestemming tegemoetgaan. Een bibliotheek die verstuift zoals het zaad van bomen wordt meegedragen en uitgestrooid door vogels en de wind."

Professor Paul de Wispelaere (1928- 2016) schreef zowel essays als romans die uitblinken door hun mooi, haast poëtisch woordgebruik en hun stijlvaardigheid. Voor zijn roman Tussen tuin en wereld uit 1979 werd hem in 1981 de Driejaarlijkse Staatsprijs voor Verhalend Proza toegekend. In 1992 schreef hij een soort essayistische autobiografie waarin de vergankelijlkheid van mensen en dingen centraal staat, onder de titel Het verkoolde alfabet. Dit boek kreeg zowel in Vlaanderen als in Nederland unanieme lof. Zijn roman En de liefste dingen nog verder schreef hij ter nagedachtenis aan zijn goede vriend Herman de Coninck. De titel En de liefste dingen nog verder is trouwens ontleend aan een gedicht van deze grote poëet. Het is een ontzettend lief boek waarin de dood en afscheid nemen van het leven centraal staan. Een gewezen docent letterkunde en schrijver krijgt van een studievriend en arts zijn doodsvonnis te horen. Hij lijdt aan bloedkanker en zal hoogstens nog een jaar te leven hebben. Chemotherapie weigert hij resoluut omdat deze marteling hem slechts twee procent kans biedt om het leven(?) wat langer te rekken. Voor hem is er geen toekomst meer, er rest alleen nog een verleden om op terug te blikken. Zijn jeugd, de liefdes die stuk voor stuk een ongelukkig einde kenden, zijn accademische loopbaan, onstuimige idealen geboren uit jeugdige overmoed en zijn alles verterende passie voor de letteren, dit alles wordt met weemoed en soms ook schaamte in de spiegel van de geest bekeken. Heel zijn leven rolt als een film die niet te stoppen is, voorbij. Het was eigenlijk geen leven om trots op te zijn, al zullen anderen daar anders over denken. Zijn leven was altijd een vlucht naar het onbekende. Wanneer dat onbekende bekend werd kon hij het niet voldoende koesteren en glipte het weg. Vanaf zijn prille jeugd was er steeds het gevoel dat hij het moest op nemen tegen sterkeren om niet zwak te lijken. Dat gevoel is hij nooit kwijt geraakt en maakte hem soms enorm kwetsbaar. Zelfs nu met de dood voor ogen kan hij niet in rust en vrede op dat leven vol nederlagen terug blikken. Deze kanker is de trieste finale van al zijn mislukkingen. Hij vindt dat hij over de hele lijn gefaald heeft : zijn levensgezellinnen verlieten hem allemaal, zijn carrière als accademicus liet geen enkel spoor van voldoening na, zijn idealen voor een betere wereld heeft hij door zijn eigen levensstijl stuk voor stuk verkracht en deze alles verwoestende kanker die zijn lichaam aftakelt blijkt de allersterkste van al zijn tegenstrevers te zijn. Er is echter één dierbaar iets dat niemand hem kan afnemen, namelijk het woord en in het bijzonder het geschreven woord,de boeken die hij heeft gelezen en de boeken die hij heeft geschreven. Paul de Wispelaere heeft een gave die veel ronkende namen uit de binnen en buitenlandse literatuur niet hebben. Zonder wereldschokkende dingen te vertellen kan hij een boek boeiend maken en de lezer van het eerste tot het laatste woord in spanning houden. Hij heeft geen behoefte aan helden of heldinnen doordat zijn personages gewone mensen zijn met hun goede en minder goede kanten die echter enorm tot de verbeelding weten te spreken. Hij houdt met hart en nieren van de natuur, het pure het ongerepte dat helaas in een ijltempo tot ondergang gedoemd is. Hij kijkt graag naar jonge meisjes omdat daar de natuurlijke schoonheid die hen tot vrouw maakt nog in volle expansie is. Het is dan ook een bijzonder ontroerend moment in het boek dat net zo'n meisje, Cathy, in al haar jeudig enthousiasme voor het hoofdpersonage de dagdagelijkse dingen wil doen die de aftakeling hem verhindert te doen. Er zijn zoveel ontroerende momenten die ik zou willen aanhalen, maar de lezer moet zelf ook nog op verkenning gaan in de wereld vol eenvoudige maar wel intens mooie verrassingen. Ik kan mezelf echter niet weerhouden om het fragment dat mij het meest aansprak weer te geven. Wanneer het hoofdpersonage net de verpletterende diagnose van zijn arts te horen heeft gekregen, wordt hij geconfronteerd met zijn spiegelbeeld:" Je lichaam aanschouwen is oog in oog met je onvrijheid staan. En je verlangen er anders uit te zien, je anders te voelen. Is er wel iemand die zonder grijnzen bestand is ten zichzelf? Om te kunnen leven heb je een ander nodig die je lichaam aantrekkelijk vindt en het liefkoost en er opgewonden door kan raken. Iemand die je onvrijheid omtovert in welbehagen en genot. Er zijn momenten dat ik daar hevig naar verlang. " (blz. 43-44). En de liefste dingen nog verder is een boek dat de Rijkdom van de Nederlandse taal in al haar mooiheid en kracht laat zien. De schrijver en woordkunstenaar Paul de Wispelaere heeft uit zijn eigen taal alle elementen volgens de regels van de kunst benut om er een nieuw meesterwerk van te maken.

André Oyen

 

17:58 Gepost in BOEKEN | Permalink | Commentaren (0)

De commentaren zijn gesloten.