Blogs cinebel.be
cinebel.be | Créer un Blog | Avertir le modérateur

11-12-16

ELCKERLIJC/ DE IEDEREEN Erik Bindervoet

9789076174969.jpg


 

 



ELCKERLIJC/ DE IEDEREEN

Erik Bindervoet

ISBN 9789076174969

paperback

Aantal pagina's 112

Prijs € 16,50

NUR 300

2016

Genres 15+, Proza

Omslag Anne Lammers

De Harmonie

DE NATUUR SPREEKT

Ga naar de Iedereen en zeg die oekeloen/

Dat-ie terstond de reis moet maken/

Die niemand kan verzaken,/

Nadat-oe voor mijn strafgerecht./

Verantwoording heeft afgelegd./

Zeg hem dat meteen, gun hem rust noch duur./

Erik Bindervoet werd geboren in 1962 en in 1982 nog een keer als redacteur van het strijdschrift Platforum, een onregelmatig maar geregeld verschijnend literair-maritiem-filosofisch tijdschrift voor expliciete lyriek, spaak lopende maar spraakmakende polemiek, poëzie, vertalingen, tekeningen en kennisvelden die in de belangstelling staan.

Publiceerde met mederedacteur Robbert-Jan Henkes vanaf 1986 regelmatig in o.a. Hollands Maandblad, Filosofie Magazine, Het Parool, Trouw en NRC Handelsblad.

Hun gezamenlijk debuut, de roman Autobiografie van een Polemist verscheen in 1990 bij uitgeverij Rothschild & Bach.

Samen vertaalden zij o.a. alle liedjes van The Beatles en Bob Dylan, aria’s van Wagner (voor de productie Wolven, van het Opera Theater Amsterdam), poëzie (o.a. voor de bloemlezing 500 gedichten die iedereen gelezen moet hebben), verhalen van Woody Allen, toneel van W. Shakespeare en Karl Kraus en (bijna) het complete oeuvre van James Joyce. Voor de Oxford University Press werken zij aan een herziene editie van de oorspronkelijke tekst van Finnegans Wake, te verschijnen in 2019. In 2018 verschijnt het verzameld werk van Joyce in de vertaling van Bindervoet & Henkes bij Athenaeum, Polak & Van Gennep.



Voor de Nationale Opera bewerkten zij, voor kinderen, Il Viaggio a Reims van Rossini, onder de titel Reimsreisje. In 2017 volgt Hondenhartje, naar de opera Hondenhart van Raskatov.



Hun liedjes, vertalingen en teksten werden o.a. uitgevoerd door Erik van Muiswinkel, Dierenpark, Roosbeef, Lucky Fons III en de Mal Evans Memorial Band.



Optredens, als duo en solo: o.a. in het VPRO-radioprogramma De Avonden (Music Hall), Met het oog op Morgen, OVT, de radiodocumentaire De klank van Ulysses (Guido Spring, NTR), op diverse podia (theaters, boekhandels, scholen, universiteiten, musea, Perdu, De Balie, De Nieuwe Liefde, de SNS-dichterstour met o.a. Tjitske Jansen;het Onze taal-congres) en festivals (Oerol, Double Talk, Crossing Border, Lowlands, Sunsation Festival, Wintertuin, Dichters in de Prinsentuin, Weg met Dichters, Amsterdam Poëziefestival, Het Tuinfeest). Sinds 2013 geven Bindervoet & Henkes de cursus Ulysses lezen met de vertalers.



Erik Bindervoet publiceerde tekeningen in Hollands Maandblad, Filosofie Magazine, Bunker Hill, Het Parool, Trouw en het Nederlands Juristenblad. Hij illustreerde ook een aantal boeken (o.a. De Mannen van Minsk, De schilder en zijn model, Waar wij voor zijn en tegen, de Finnegancyclopedie, Arthur Schopenhauer: een oorlogsverklaring aan de geschiedenis, Tijger op straat.

Voor het Amsterdamse Bostheater vertaalde hij Cyrano de Bergerac van Edmond Rostand (2013), Much ado about nothing van W. Shakespeare (2015) en Romeo en Julia, eveneens van W. Shakespeare. Voor Stichting Yana maakte hij een hervertelling van Elcerlyck, onder de titel De Iedereen, voor een voorstelling op Oerol (2016).

Eigen toneelwerk: Overlast (met Michèle Bernard, voor het Bellevue Lunchtheater, gespeeld door Johanna ter Steege en Wim Bouwens) (2011)

In 2014 publiceerde hij bij uitgeverij Wereldbibliotheek Spinoza’s Achtbaan, met tekeningen van Saskia Pfaeltzer.

Zijn poëziedebuut Tijdelijk zelfportret met hoofd en plaatsbepaling, oranje werd genomineerd voor de C. Buddingh’-prijs 1996.

Hoe oud het verhaal van Elckerlijc precies is weten we niet , maar wat we wel weten is dat de oudste in druk van 1495 dateert. Dit verhaal over de mensheid die zich moet verantwoorden tegenover God voor zijn gedrag is hertaald door Erik Bindervoet. God is vertoornd omdat Elckerlijc hem vreest noch kent. Hij wil niet dat de mensen zondig leven. Daarom krijgt “die Doot” de opdracht aan Elckerlijc mee te delen dat hij een pelgrimsreis moet ondernemen waaraan geen mens zich kan onttrekken (hij moet sterven). Tevergeefs probeert Elckerlijc die Doot om te kopen en tevergeefs smeekt hij om uitstel. Wel mag hij proberen iemand uit te nodigen om hem op die lange reis te vergezellen. “Gheselscap”, “Vrienden” en “de Maghe” beloven eerst hem nooit in de steek te laten, maar zodra ze horen wat de ware bestemming is, laten ze hem in de steek. Dan ontmoet Elckerlijc “De Doecht” (de deugdzaamheid). Doecht, die te zwak is om hem te vergezellen, verwijst hem naar haar zuster “Kennisse”. Deze brengt Elckerlijc tot Biechten. Als hij zijn zonden beleden heeft, Boetedoening gedaan heeft en "Tcleet der Berouwenissen" heeft aangetrokken, is Doecht hersteld. Ze laat hem “Kracht” en “Vroescap” roepen terwijl “Vijf Sinnen” op last van Kennisse geroepen wordt. Deze vier personen beloven mee te gaan nadat Elckerlijc zijn testament gemaakt heeft en wanneer hij op aanraden van Kennisse en Vijf Sinnen van de priester de laatste sacramenten heeft ontvangen, laten ze hem echter bij het (groen) graf in de steek. Doecht gaat als enige met hem mee, terwijl Kennisse, nadat Elckerlijc gestorven is, aan het publiek meedeelt dat Doecht zich bij God zal melden. Ten slotte voert een engel Elckerlijcs ziel naar de hemel. In dit stuk Elckerlijc gaat het om het feit dat iedereen Elckerlijc, rekening en verantwoording zal moeten afleggen van zijn aards leven. De moraal van het verhaal is dat mensen zuiver voor God mogen verschijnen.

Het hoofdpersonage heet Elckerlijc en dit staat voor alle mensen op aarde. Alle andere personages stellen belangrijke aspecten in het leven voor. Zo is er bijvoorbeeld Duecht (deugd, het goede van de mens), Gheselscap (gezelschap en vrienden), Tgoet (bezit en goederen), Maghe en Neve (vrienden en familie), Kenisse (zelfkennis), Biechte (de biecht), Schoonheyt (schoonheid), Cracht (kracht), Vroetscap (wijsheid)en de Vijf Sinnen (zintuigen). Het verhaal gaat over het zalig worden van de mens, hij moet zich voorbereiden op de dood zodat hij toegang krijgt tot de hemel. Dit kan hij verwezenlijken door de deugd met zich mee te dragen, anders kan hij niet slagen in zijn opdracht. Iedereen sterft en niemand kan de dood ontlopen, er is geen ontkomen aan.

In de versie van Erik Bindervoet

heet het De Spieghel Van De Verlichting Van De Iedereen.

De Iedereen is een zeer sterke vertaling en bewerking van de bekende vijftiende-eeuwse, oer-Hollandse moraliteit Elckerlijc, Den Spyeghel der Salicheyt van Elckerlijc – Hoe dat elckerlijc mensche wert ghedaecht Gode rekeninghe te doen.

Woordgoochelaar Erik Bindervoet vertaalde en hertaalde tekst in hedendaags jargon. Daarbij veroorlooft hij zich een aantal vrijheden, niet alleen in de taal, maar ook in de cast: God en de Kerk waren te oud voor hun rol en hebben plaatsgemaakt voor de Natuur en de Kunst. Maar het verhaal en de sfeer zijn van a tot z gehandhaafd, net als de boodschap die nog wel een tijdje tijdloos zal blijven.

Het is prachtig dat de oorspronkelijke versie samen met de nieuwe versie in dit werk is opgenomen. Erik Bindervoet heeft dit stuk taalerfgoed voor een jong publiek trachten toegankelijk te maken en daar is hij voortreffelijk in geslaagd. Deze versie sprankelt door de kruidige humor en de taalvirtuositeit.

Prachtig!

André Oyen

 

 

23:41 Gepost in BOEKEN | Permalink | Commentaren (0)

De commentaren zijn gesloten.