Blogs cinebel.be
cinebel.be | Créer un Blog | Avertir le modérateur

17-11-16

Malcolm X Fikry El Azzouzi

9789462670938.jpg


 

https://www.youtube.com/watch?v=k6pdL45NoiE

 

Malcolm X
Fikry El Azzouzi

isbn: 9789462670938 · 2016 · paperback (12,5 x 20 cm) - 128p. · prijs: € 15.00 EPO

Helaas is hij al een tijdje overleden.

Daarom zijn we dringend op zoek naar nieuwe Malcolm X’en in dit land en deze wereld. Zodat zij de jeugd kunnen inspireren.



Fikry El Azzouzi schreef onder andere Het Schapenfeest en Drarrie in de nacht, De handen van Fatma en Alleen zij. Hij maakt ook deel uit van theatergezelschap SINCOLLECTIEF. In 2015 won hij de Arkprijs van het Vrije Woord.

Fikry El Azzouzi wil de figuur Malcolm X' terug bij jongeren bekend maken. Daarom maakte hij een theaterstuk en een boek waarin de man centraal staat. Het Brussel van vandaag is het achterdoek waartegen KVS-gezichten Junior Mthombeni, Fikry El Azzouzi en Cesar Janssens het verhaal van de Amerikaanse radicale burgerrechtenactivist situeren. Geïnspireerd door deze iconische en compromisloze figuur nemen performers – acteurs, muzikanten, dansers en slammers – de handschoen op. Recht voor de raap, op de tonen van stuwende en broeierige livemuziek, gooien ze hun hele hebben en houwen in de strijd. Want “a man who stands for nothing will fall for anything”. (Malcolm X)

In het boek schrijft Fikry El Azzouzi zijn fascinatie voor Malcolm X van zich af: 'Ik sta recht / Niet voor de klant / Maar voor de onderkant / Voor de mensen aan de rand / Heb ik toegezegd / Om eindelijk te beginnen / Aan mijn gevecht.'

Het tweede deel is de neerslag van een legendarische toespraak van Malcom X zelve van 24 januari 1965 in Harlem, New York, vier weken voor hij werd vermoord, over de Afro-Amerikaanse geschiedenis, slavernij, kolonialisme en kapitalisme.

 

Er is een voorwoord van Dyab Abou Jahjah en een nawoord van Rachida Aziz.

 

Op 19 februari 1965 werd Malcolm X vermoord in New York, drie maand voor zijn veertigste verjaardag. De binnenlandse inlichtingendienst FBI heeft elke betrokkenheid altijd ontkend. Maar later vrijgekomen documenten over de COINTELPRO-operaties1 van het FBI tonen dat deze overheidsdienst minstens zeer goed op de hoogte was van concrete plannen van de vijanden van Malcolm X en besliste niet op te treden om de moordaanslag te voorkomen.

 

Was het de bedoeling van de toenmalige regering van president Lyndon Johnson om zo van deze lastigaard af te geraken, dan is dat in ieder geval volledig mislukt. In Afro-Amerikaanse middens, in Afrika en Latijns-Amerika, in feite in heel de wereld (buiten de voormalige koloniale machten) is de ster van Malcolm X nooit getaand en zelfs toegenomen.

Over de figuur Malcolm X bestaan heel wat hardnekkige mythes, de ene al fouter en gemener dan de andere. De jarenlange lastercampagnes, ook na zijn dood, hebben echter niet gewerkt. De herinnering aan deze voorvechter voor gelijke burgerrechten in de VS en verdediger van mensenrechten in Afrika, Latijns-Amerika en Azië is sterker, levendiger en actueler dan ooit.

 

De film Malcolm X in 1992, met Denzel Washington in de hoofdrol, was een waardig eerbetoon. Spike Lee, maker van de film heeft Malcolm X vooral voor witte medemensen uit de vergetelheid gehaald en een aantal racistische leugens over hem ontkracht. Op deze film heeft Fikry zich dan ook voor een stuk op deze film gebaseerd om te beginnen aan theaterstuk en boek.

De heruitgave van Malcolm X's laatste toespraak in samenwerking met Fikry El Azzouzi doet de man terug bekendheid krijgen bij een Nederlandstalig publiek.

In zijn eigen verhaal gaat Fikry El Azzouzi op stap met enkele rebelse jongeren. Met hen gaat hij op zoek naar de relevantie van Malcolm X vandaag.

Het is een knap verhaal waarin hij uitpluist wat dit icoon nog voor de hedendaagse jongeren kan betekenen.

Fikry is er zeker van dat Malcolm X de jeugd de weg zou wijzen en motiveren.

Er wordt ook uitgelegd hoe een verstandig man als Malcolm X zich aanvankelijk kon vinden in een organisatie als de Nation of Islam en hoe hij daar dan later afstand van nam.

De toespraak van Malcolm X klinkt ook vandaag zeer herkenbaar.

Malcolm X herinnert zijn toehoorders aan een verleden dat ze meestal niet kennen, lang voor de slavernij hun Afrikaanse gemeenschappen verwoestte. Hij legt de mechanismen uit waarmee de witte slavenhandelaars en hun latere reïncarnaties, de witte kolonialen, het onmenselijke karakter van hun uitbuitingspraktijken voor zichzelf goedpraatten en hoe veel zwarte Amerikanen die normen internaliseerden.

Malcolm X zag de strijd voor gelijke burgerrechten in de VS echter niet zomaar als een lokale aangelegenheid. Voor hem was de onderdrukking van volkeren in Azië, Afrika en Latijns-Amerika onderdeel van dezelfde strijd. Deze toespraak geeft ook een kort overzicht van de geschiedenis van de Afro-Amerikanen.

In tegenstelling tot Martin Luther King meende Malcolm X dat het gebruik van geweld als verdediging wel verantwoord was.

In haar nawoord haalt Rachida Aziz het voorbeeld aan van Zulaikha Patel. Dit dertienjarig Zuid-Afrikaans meisje ging viraal met haar strijd om op school haar natuurlijk afrokapsel te mogen dragen.

Malcolm X was een kind van zijn tijd, een aantal van zijn uitspraken zijn inderdaad controversieel. Maar daar waar nodig was hij ook altijd bereid om vroegere standpunten te corrigeren, er voor uit te komen en zich zelfs te excuseren.

Ik kan me dan ook helemaal vinden in dit citaat van Dyab Abou Jahjah uit zijn voorwoord:'Malcolm X komt tot leven in de zinnen die Fikry El Azzouzi hier neerpent. Niet als een mythische figuur die boven de wereld staat, niet als een man die groter is dan het volk en de mensen. Maar als een voorbeeld en een mens waar ook een 16-jarige jongere uit Borgerhout of Molenbeek zich kan in vinden.'

Malcolm X is een sterk en een terecht eerbetoon en zal hopelijk voor vele jongeren een mogelijkheid zijn om een belangrijk en historisch icoon te (her)ontdekken.

André Oyen

 

00:00 Gepost in BOEKEN | Permalink | Commentaren (0)

De commentaren zijn gesloten.