Blogs cinebel.be
cinebel.be | Créer un Blog | Avertir le modérateur

26-11-16

Bodemloos blauw Auteur: Mark Meekers

Meekers-Bodemloosblauw-269x322.png


 

 

https://www.youtube.com/watch?v=AcBj9qYZCBY

Bodemloos blauw

Auteur: Mark Meekers

2016

ISBN 978-94-92339-16-4

19,50 128

uitgeverij P

Kleurensolfège/

achter haar rug slaapt een dorp onder/

de sneeuw, loeit een stier het vuur uit/

de longen, verricht een vliegende vis/

luchtacrobatie. de geliefde zit er rustig/



bij in het prettig groen van haar gezicht./

kleuren houden zich niet aan harde feiten,/

gaan contouren te buiten, zijn meer dan/

schone schijn, houden achter de hand:/



warmte, tederheid en schaduwpijn, rollen/

met de ogen. rood roept doorligwonden op en/

crematoriumvlammen, pluimen op de hoed/

van de duivel. de zon verkoopt Gods goud,/



maan spint bovenaards witte zijde. oranje/

proest het uit, geel krijgt bonje met blauw./

ze zingen samen ter ere van het oog, vinden/

elkander weer in het licht van de regenboog./

In Bodemloos Blauw huldigt Mark Meekers de dromerige, surrealistische kunstenaar Marc Chagall (1887-1985). ‘De enige kunstenaar die nog weet wat kleur echt is’ volgens grootheid Picasso. Marc Chagall, geboren als Movsja Zacharovitsj Sjagal (Vitebsk, 7 juli 1887 – Saint-Paul-de-Vence, 28 maart 1985) was een Frans kunstschilder van Joods-Wit-Russische afkomst.

Later verdraaide hij zijn naam naar het meer Franse Marc Chagall. Hij was de zoon van een chassidisch joods was . Deze arme maar gelukkige periode in Chagalls leven keert talloze malen terug in zijn werk.

Nadat hij op de basisschool kennis maakte met tekenen kreeg hij vanaf 1906 schilderlessen van de lokale kunstenaar Joeri Pen. Zijn moeder stimuleerde zijn kunstzinnige ambities en een paar maanden later, in 1907, vertrok hij naar Sint-Petersburg om daar te studeren aan de kunstacademie onder leiding van Nikolai Roerich. Van 1908 tot 1910 studeerde hij onder leiding van Léon Bakst aan de Zvantsevas kunstacademie. Bakst stond toen aan het begin van een geweldige carrière als decorontwerper.

Dit was een moeilijke periode voor Chagall. Joodse burgers konden alleen in Sint-Petersburg wonen met een vergunning en hij bracht korte tijd in de gevangenis door. Toch bleef hij in Sint-Petersburg tot 1910, al bezocht hij Vitebsk met grote regelmaat. In 1910 verhuisde Chagall naar Parijs, het toenmalige middelpunt van het culturele leven. Na anderhalf jaar door te hebben gebracht in kamers in Montparnasse verhuisde hij naar "La Ruche" een gebied aan de rand van de stad waar de kunstenaars woonden. Hij raakte bevriend met een aantal avant-gardistische dichters en jonge kunstenaars waaronder Guillaume Apollinaire, Robert Delaunay en Fernand Léger. Deze periode wordt vaak zijn beste periode genoemd met werken als "I and the Village" ("Ik en het dorp"), dat tegenwoordig in het Museum of Modern Art hangt. Dit werk is qua vorm een mengelmoes van expressionisme en kubisme.

Marc Chagall nam deel aan de tentoonstelling van de Salon des Indépendants en de Salon d'Automne. Zijn eerste belangrijke solo-tentoonstelling vond plaats in Der Sturm Galerie te Berlijn in 1914. Na de uitbraak van de Eerste Wereldoorlog keerde Marc Chagall terug naar Rusland, waar hij deelnam aan exposities in Sint-Petersburg en Moskou. Door de oorlog kon hij pas weer in vredestijd naar zijn atelier in Parijs terugkeren, dat hij bij aankomst geplunderd en in verval aantrof.

Chagall was eerst enthousiast over de Russische Revolutie van 1917 en werd politiek actief. Het Sovjet-ministerie van cultuur maakte hem commissaris van kunst in de regio Vitebsk, waar hij ambitieuze plannen maakte voor een kunstacademie en een museum. Maar na tweeënhalf jaar werd hij moe van de onenigheid en discussie in het politieke en culturele klimaat en verhuisde naar Moskou. Van 1919 tot 1922 was hij artdirector van het Joods Staatstheater in Moskou. Hier maakte hij verschillende muurschilderingen voor de lobby alsmede decors voor de voorstellingen.In 1922 verlieten Chagall en zijn familie Rusland voorgoed. Eerst gingen ze naar Berlijn maar ze reisden spoedig door naar Parijs, waar hij zich in 1923 weer - dit keer met zijn familie - vestigde. In 1927 illustreerde hij de fabelbundel van Jean de la Fontaine, waarvan in 2003 een heruitgave in boekvorm is verschenen. Hij maakte reizen naar Palestina (1931) en Polen (1935) en werkte tot de Tweede Wereldoorlog aan zijn bijbelillustraties. In 1937 verwierf Chagall het Franse staatsburgerschap. Vanwege de Duitse bezetting van Frankrijk tijdens de Tweede Wereldoorlog en de vervolging van Joden, vluchtte Chagall. De Amerikaanse journalist Varian Fry hielp hem ontsnappen uit Frankrijk. Via Spanje en Portugal kwam Chagall met zijn familie in 1941 aan in de Verenigde Staten van Amerika waar hij zich vestigde in New York. In Europa werd de kunstenaar geëerd met tentoonstellingen in Parijs, Londen en Amsterdam. In 1950 vestigde hij zich in Saint-Paul-de-Vence. In 1973 opende het Musée National Message Biblique Marc Chagall in Nice, Frankrijk, om honderden van zijn bijbelse scènes te huisvesten. Het museum in Vitebsk, naar hem vernoemd, opende in 1997 in het huis waar hij met zijn familie leefde, in de Pokrovskaiastraat op nummer 29. Wrang genoeg was hij tot zijn dood, voor de val van de Sovjet-Unie, een persona non grata in zijn vaderland. Chagall stierf op 97-jarige leeftijd in Saint-Paul-de-Vence, Frankrijk.

Zijn werk wordt vaak geassocieerd met het surrealisme. Maar eigenlijk valt zijn werk onder verschillende stromingen al maakt het nergens helemaal deel van uit. Chagall heeft een hele eigen stijl die dromerig aan doet. Hij haalde zijn inspiratie uit de Russische volkskunst en het volksleven, zijn herinneringen aan zijn jeugd en de rol van het Jodendom hierin. Hij combineerde elementen hiervan met onder andere de kleur van de moderne stijlen die hij in Parijs ontmoette. Zijn werk laat sporen van het expressionisme, kubisme en fauvisme zien. Tevens beeldde hij met grote regelmaat bijbelscènes af. Zijn jeugd is een terugkerend thema in zijn werk.

Mark Meekers (Blaasveld, 1939) was stichter/voorzitter van de dichtersgroepen Mengmettaal en Concept, dorpsdichter van Doel, poëzie-ambassadeur van Vlaams-Brabant, eregast op het ‘Woordfees’ in Windhoek. Zijn gedichten zijn opgenomen in talrijke tijdschriften en bloemlezingen. Hij is eveneens actief als beeldend kunstenaar onder de naam Marcel Rademakers.

In Bodemloos Blauw brengt Mark Meekers hulde aan Marc Chagall. De dichter houdt heel erg van het beeldgedicht want hij publiceerde al eerder bundels over Rembrandt, Van Gogh, Camille Claudel, Paul Gauguin, Constantin Meunier, Eugeen Van Mieghem en Félicien Rops.

Mark Meekers’ gedichten laten de woorden strelen over het werk van de maestro. Ze werpen tevens een unieke blik op Chagalls bestaan en kunst, namelijk de blik van de dichter èn de schilder. Hij spreekt en begrijpt beide talen en creëert een boeiende interpretatie van de fenomenale rijkdom die Chagalls werk herbergt. Een heel mensenleven en talloze kunstwerken komen in één zorgvuldig georchestreerde bundel naar voren. De gedichten beschrijven zowel een hele serie schilderijen, Glas-in-loodramen, de plafonddecoraties en in het nawoord wordt ook de woordkunstenaar in de kunstenaar belicht. Tevens onderlijnt Mark Meekers 'dat hij geen letterlijke omzetting in taal wil van wat op doek te zien is maar dat hij eerder een parallelle analoge wereld wil opzetten'. En daar is hij mijns inziens volkomen in geslaagd.

Een heel mensenleven en talloze kunstwerken komen in Bodemloos Blauw prachtig naar voren. De grenzen tussen woord en beeld vervagen en de felle kleuren van Chagalls werk worden nog intenser en bouwen een eigen verhaal op.

André Oyen 

 

00:00 Gepost in BOEKEN, Poëzie | Permalink | Commentaren (0)

De commentaren zijn gesloten.