Blogs cinebel.be
cinebel.be | Créer un Blog | Avertir le modérateur

20-10-16

Mijn Duitse broer Chico Buarque

9789023492696.jpg


 

Mijn Duitse broer

Chico Buarque

Amsterdam De Bezige Bij 2016, 237 p. Vert. van: O irmão alemão door Piet Janssen. ISBN 9789023492696

" Ik twijfel er al niet eens meer aan dat er werkelijk een foto bestaat van Sergio in korte broek en kaki jasje met een swastika op de mouwband, maar van die broer zal ik nooit iets meer horen."



Chico Buarque (Rio de Janeiro, 1944) is in zijn geboorteland Brazilië een muzikale held, die in zijn teksten commentaar geeft op de sociale, economische en culturele actualiteit van Brazilië. Sinds zijn romandebuut Estorvo (Onrust) in 1991 is hij bovendien een alom geliefde en veelgeprezen auteur. Toen hij 22 was, vernam hij over het bestaan van zijn halfbroer in Duitsland. Sinds die dag leefde bij hem het verlangen te weten wat er met zijn broer gebeurd was, en de angst dat hij de dood gevonden zou hebben in een concentratiekamp. Chico Buarque mengt feit en fictie als hij het verhaal vertelt van de zoektocht van de verteller naar de halfbroer die hij nooit heeft ontmoet. Die broer was de vrucht van een relatie die zijn vader had in Berlijn in de jaren dertig van de vorige eeuw, toen hij daar werkte als buitenlandcorrespondent voor een Braziliaanse krant. Bij toeval stuitte hij op een briefwisseling tussen Duitse overheidsinstanties en zijn vader. De nazi’s wilden van Chico’s vader antwoord op de vraag of het kind - dat door zijn moeder was verlaten en onder staatsvoogdij stond - geen Joodse voorouders had, zodat ze het vrij konden geven voor adoptie. De ontdekking van deze brieven was het begin van een uitputtende zoektocht naar het leven van de onbekende jongen. In deze fascinerende roman probeert de verteller dichter bij zowel zijn afwezige broer als zijn alomtegenwoordige maar ontoegankelijke vader te komen, die heeft moeten leven met de wetenschap een zoon op afstand te hebben die door beide ouders was verlaten. Alle sleutelelementen van de twintigste eeuw worden door Buarque verenigd in zijn zoektocht naar wat zijn vader onuitgesproken liet. Chico Buarque speelt met feit en fictie als hij het verhaal vertelt van de zoektocht van de verteller naar de halfbroer die hij nooit heeft ontmoet. Die broer is de vrucht van een relatie die zijn vader had in Berlijn in de jaren dertig van de vorige eeuw, toen hij daar werkte als buitenlandcorrespondent voor een Braziliaanse krant. Een broer van wie de verteller niets wist, totdat hij bij toeval stuitte op een briefwisseling tussen Duitse overheidsinstanties en zijn vader. De nazis wilden van Chicos vader antwoord op de vraag of het kind dat was verlaten door zijn moeder en onder staatsvoogdij stond geen joodse voorouders had, zodat ze het vrij konden geven voor adoptie. De ontdekking van deze brieven was het begin van een uitputtende zoektocht naar het leven van de onbekende jongen. Alle sleutelelementen van de twintigste eeuw worden door Buarque verenigd in zijn zoektocht naar wat zijn vader onuitgesproken liet. In deze fascinerende roman probeert de verteller dichter bij zowel zijn afwezige broer als zijn alomtegenwoordige maar ontoegankelijke vader te komen, die heeft moeten leven met de wetenschap een zoon op afstand te hebben die door beide ouders was verlaten. Een groot deel van zijn zoektocht speelt zich in Brazilië zelf af in de periode van de dictatuur uit de jaren zeventig, toen niemand veilig was voor de soldateska en haar civiele aanhang. Evenmin gaat hij voorbij aan de gruwelen van het Naziregime in het Duitsland van de jaren dertig. Technisch gezien lag dat nogal moeilijk, omdat de auteur pas in mei 2013 zijn opwachting maakte in Berlijn, alwaar hij hoopte de laatste puzzelstukjes van het broederverhaal in elkaar te kunnen passen. Maar hij lost dat probleempje handig op door de vertellerfiguur (hemzelf dus) uitgebreid voorstellingen te laten oproepen omtrent wat zijn broer zou kunnen meegemaakt hebben bij de heikele lotsbestemming die beslist zijn deel was in de militaristische en Jodenvijandige omgeving van die dagen. Het woord dat in deze roman vaakst gebezigd wordt is zonder twijfel het woordje ‘zou’: ‘mijn broer zou dit, zou dat …’, veronderstellingen die misschien geen werkelijkheid werden maar dat wel hadden kunnen zijn.

André Oyen

 

00:00 Gepost in BOEKEN | Permalink | Commentaren (0)

De commentaren zijn gesloten.