Blogs cinebel.be
cinebel.be | Créer un Blog | Avertir le modérateur

14-02-17

Ik bid de liefde Henric van Veldeke Elvis Peeters

thumbnail.jpg


 

https://www.youtube.com/watch?v=jCMpaBO7gDk

https://www.youtube.com/watch?v=wDbVsyt_VUY

https://www.youtube.com/watch?v=8Jrr0Ya83lw

Ik bid de liefde

 

Auteur: Henric van Veldeke Elvis Peeters

Uitgever: Vrijdag, Uitgeverij

97894600150

2016

96

Mij troosten zou haar beter passen,/

dan dat ze mij de dood in jaagt,

want vroeger was zij opgewassen/

tegen zoveel leed dat aan mij knaagt./

Toch als zij het vraagt , sterf ik vandaag./

Maar niettemin, ik sterf niet graag./

Hendrik (of Henric van Veldeke geboren rond 1150) is de eerste volkstalige schrijver van de Lage Landen die we bij naam kennen. Zijn verhalen worden gezien als de basis voor de Nederlandse, Limburgse en Duitse literatuur. Zijn werk wordt door Duitse literatuurhistorici ook tot de Middelhoogduitse letterkunde gerekend, omdat veel van zijn werk in het Middelhoogduits werd geschreven of alleen in een Middelhoogduitse versie werd overgeleverd. Een groot deel van zijn loopbaan verbleef de dichter aan Duitse hoven.

Veldeke werd geboren te Veldeke (Spalbeek), een gehucht op het grondgebied van de Belgisch-Limburgse stad Hasselt. Zijn geboorte- noch zijn sterfjaar zijn met zekerheid bekend. Hij moet voor of omstreeks 1150 geboren zijn, aangezien hij literair actief was vanaf de vroege jaren zeventig van de 12e eeuw. Vermoedelijk behoorde Veldeke tot een geslacht van ministerialen, dit zijn onvrije lagere edelen. Het bestaan van dit geslacht wordt in oorkonden van de 13e eeuw vermeld.

Veldeke schreef het Leven van Sint-Servaas, waarschijnlijk zijn eerste werk, in opdracht van heer Hessel, de koster van het Maastrichtse Servaaskapittel, en van Agnes van Metz, de gravin van Loon. Daarin hanteerde hij het Limburgs van zijn tijd.

 

Veldekes omvangrijkste werk is de Eneasroman, dit is voor zover bekend tevens de eerste hoofse roman in een Germaanse taal. Van Veldeke baseerde het werk op de Oudfranse Roman d’Eneas, die op zijn beurt teruggaat op Vergilius’ Aeneis.

 

Er zijn van Veldeke op het gebied van de lyriek ook een dertigtal minneliederen bewaard gebleven. Hij behoorde daarmee tot de eerste generatie minnezangers die de Romaanse hoofse minnepoëzie in een Germaanse taal beoefende. In vergelijking met andere minnezangers uit zijn tijd vallen zijn liederen op door hun humor en zelfs hun ironie. Ook speelt hij graag met klanken en zet hij het rijm naar zijn hand. Veldeke gebruikt aan het begin van zijn liederen de conventionele natuurbeschrijving (Natureingang) die hij meestal parallel zet of – zoals in het volgende voorbeeld – contrasteert met de gevoelens van de minnaar.

De betekenis van Hendrik van Veldeke voor de Duitse literatuurgeschiedenis is bijzonder groot. Dit blijkt uit het feit dat al zijn minneliederen en zijn Eneasroman uitsluitend in Middelhoogduitse handschriften zijn overgeleverd. Hendrik van Veldeke wordt ook door vele Duitse auteurs uit de 13e eeuw (Wolfram von Eschenbach, Hartmann von Aue en Gottfried von Straßburg) als hun grote voorbeeld genoemd. In de Middelnederlandse literatuur lijkt zijn invloed op één enkel moeilijk te duiden toespeling van Jacob van Maerlant na, zeer beperkt te zijn geweest.

Paul Weelen (Calgary, 1959) schreef in 2007 de eerste en enige Nederlandstalige roman over het leven van de roemruchte Middeleeuwer, gebaseerd op alle bekende feiten, vermengd met zijn eigen versregels onder de titel De droom van de minnezanger (TIC uitgeverij).

En nu komt Elvis Peeters met een meesterlijke hertaling van 33 minneliederen van Henric van Veldeke. Deze minneliederen en natuurgedichten dateren uit de twaalfde eeuw. Elvis Peeters, naast romancier ook dichter en liedtekst- schrijver, heeft de Middelhoogduitse teksten op ingenieuze wijze weten om te zetten in sprankelend en muzikaal hedendaags Nederlands. In het voorwoord schrijft de auteur dat de teksten inhoudelijk doen denken aan hedendaagse artiesten als Nick Cave, Stromae, Raymond van het Groenewoud,Spinvis en diverse rappers. Professor Frank Willaert, die Elvis Peeters begeleidde bij dit project refereert in zijn nawoord ook naar de Romaanse mode van het hoofse chanson waar Van Veldeke toch wel een eigen kijk op blijkt gehad te hebben. Elvis Peeters heeft deze minneliederen voor de hedendaagse literatuur- liefhebber voor het eerst ontsloten en dat maakt dit bundel toch wel tot een unicum.

Het eerder aangehaalde nawoord van professor Frank Willaert laat de lezer nog meer genieten van deze nog immer mooie minnedichten omdat hij ze ook goed, soms zelfs wat anekdotisch weet te plaatsen in hun tijdskader. Wie mocht denken dat brave Hendrik amper de klepel wist te vinden heeft het toch flink mis want wees gerust hij kwam er gul mee klaar, ook in deze minnedichten.

Ik bid de liefde is een prachtig stuk cultureel erfgoed dat jong en oud hoort te koesteren.

André Oyen

 

00:00 Gepost in BOEKEN, Poëzie | Permalink | Commentaren (0)

Post een commentaar

NB: commentaren worden gemodereerd op deze weblog.