Blogs cinebel.be
cinebel.be | Créer un Blog | Avertir le modérateur

13-06-16

De lanterfanter Yusuf Atılgan

9789491921162.jpg


De lanterfanter

Yusuf Atılgan

Jurgen Maas, 2016,

Citaat: " 'Wat doet u voor werk?' ' Ik werk niet; ik lanterfant.' 'Nee maar...!' De handen hadden zich meteen van zijn slapen afgetrokken, alsof het hoofd van een lanterfanter geen mensenhoofd was."



Drie dunne romans schreef Yusuf Atılgan (Manisa, 1921 – Istanbul, 1989) en een aantal korte verhalen. Met dat kleine oeuvre heeft hij blijvend een stempel gedrukt op lezers en schrijvers in Turkije. Door Atılgans romans, en met name de bijzondere stijl waarin ze geschreven zijn, staan de beklemming van het maatschappelijk leven, en de worstelingen van het moderne individu met vervreemding, eenzaamheid en liefde in het Turkse collectieve geheugen gegrift. Atılgan maakte deel uit van ‘de vijftigers’, een literaire stroming uit de jaren vijftig van de vorige eeuw, die een vernieuwende impuls zou geven aan de Turkse literatuur. in De lanterfanter (1959) (Hanneke van der Heijden zorgde voor een schitterende Nederlandse vertaling van deze Turkse klassieker), pleegt de hoofdpersoon verzet tegen de moderne maatschappij. De lanterfanter, is een moderne klassieker, over het leven van C., die zich verzet tegen de dagelijkse verplichtingen in het Europa van de jaren vijftig. Hij leeft van een erfenis, verlummelt zijn dagen in de kroeg en hangt rond in trams en de straten van Istanbul. Dit alles met het doel de ware liefde te vinden, het enige dat volgens hem zin aan zijn leven kan geven. Kortstondige romantiek of de kunst geven hem geen voldoening. Vastbesloten niet te zwichten voor de verwachtingen van familie en maatschappij zwerft hij door de straten van Istanbul, bezoekt bioscopen, restaurants, een schildersatelier, steekt de draak met wie kiest voor het comfort van routine en conventies. C. vult zijn dagen als nietsnut, ‘het allermoeilijkste dat er is’. Een samenleving van twee personen lijkt hem het maximaal haalbare. Maar de enige met wie hij zo’n samenleving kan beginnen, laat zich niet makkelijk vinden. C. had een relatie met de kunstenares: Ayşe. Op een klein, afgelegen strandje werkt ze aan het schilderij met de schitterende titel Zee met aan de kust twee mensen die van elkaar houden, een schilderij dat ze veelzeggend genoeg nooit af denkt te krijgen; het lukt maar niet. Maar om onduidelijke redenen zijn de twee uit elkaar gegaan. Al lanterfanterend schuimt C. de straten, bioscopen en baklavasalons van een stad die op Istanbul lijkt af om er contact te zoeken met vrouwen, maar Ayşe kan hij niet vergeten, ook al blijft hij de zoekende lanterfanter. Atılgan werd geïnspireerd door filosofen als Husserl en Sartre, en ook Freuds ideeën vormden Atılgans roman. Op zijn beurt zou ook Atılgan hedendaagse schrijvers beïnvloeden waarvan Nobelprijswinnaar Orhan Pamuk er één is.

André Oyen

 

00:05 Gepost in BOEKEN | Permalink | Commentaren (0)

De commentaren zijn gesloten.