Blogs cinebel.be
cinebel.be | Créer un Blog | Avertir le modérateur

26-03-16

Extase Louis Couperus

9789491872693_front.jpg


Extase
Louis Couperus
calbona uitgeverij, 2015, 114 p.
"Zij zwegen even. Dat teer-broze, dat zo licht breken kon,hing nog tussen hen, fijn, als een herfstdraad, die hen verenigde. "
Louis Marie Anne Couperus (1863-1923) was een geniaal schrijver met een virtuoos taalgebruik en een veelzijdigheid, die maakt dat zijn literatuur tot op de dag van vandaag nog onaantastbaar is. In zijn werk is duidelijk onderscheid te maken tussen drie groepen van min of meer bij elkaar horende werken: psychologisch-realistische romans, historische romans en een grote verzameling journalistiek werk. Extaze( uitgeverij gebruikt een s) met de veelzeggende ondertitel: een boek van geluk, verscheen voor het eerst in 1892, het jaar waarin Couperus trouwde met zijn nicht Elisabeth Baud. In /dit veelgeprezen boek tracht Couperus een beeld te geven van wat zich in de menselijke ziel kan afspelen: tegenover een goddelijke kracht staat een dierlijke, instinctieve drift. Cecile van Even brengt na de dood van haar man haar avonden thuis al dromend door. Zij heeft twee zoontjes, Dolf en Christie. Op een dag wordt zij door haar schoonbroer, Dolf van Attema, uitgenodigd een avondje bij hun te komen. Die avond ontmoet zij Taco Quaerts. Zij vindt hem maar onsympathiek terwijl hij zeer geïnteresseerd is in haar . Zij ziet hem maar als een zeer krachtige en energieke maar wat attogante man die vrij antipathiek bij haar overkomt. Na deze ontmoeting denkt ze nog enkele malen aan hem, maar niet direct in positieve zin. Op een zaterdagmiddag, terwijl Cecile op de Van Attema’s zit te wachten, verschijnt onverwachts en onuitgenodigd deze Taco Quaerts. Cecile ontvangt hem beleefd, maar niet hartelijk. Dan komen de van Attema’s en er ontstaat een algemeen gesprek; even later neemt Taco afscheid. Na deze ontmoeting denkt Cecile na over het leven en komt tot de conclusie dat iedereen zich maar voordoet iemand te zijn; iedereen draagt een masker, daaronder ligt de waarheid. Cecile ontmoet Taco weer op een feest van mevrouw Hoze. Zij zitten aan een tafel en hebben uitvoerige gesprekken over liefde en geluk. Quaerts vertelt haar over wie hij werkelijk is en dat hij zich gelukkig voelt in haar bijzijn. Taco heeft het over de twee kanten van zijn ziel; het beest in hem en de goede, goddelijke man. Hij zegt dat als hij met haar is het beest in hem stil is en dat hij alleen nog maar gelukkig is en lief kan hebben. Hij ziet in haar de volmaakte godin; dit betreurt zij echter heel erg. Zij wil niet de Madonna zijn die hij in haar ziet. Aan tafel van het feest zit echter ook mevrouw Hijdrecht; de minnares van Taco. Hij leeft een leven tussen twee verschillende polen; aan de ene kant leeft hij een leven vol drankfeesten en bij zijn minnares, aan de andere kant is hij de kuise fatsoenlijke heer die in het bijzijn van Cecile heel liefdevol en gepassioneerd is. Tussen deze twee werelden slingert hij heen en weer; hij verweert zich niet tegen het noodlot dat in hem leeft. Cecile meent na deze avond verliefd te zijn op Taco. Zij denkt dikwijls aan hem. Wekenlang spreken zij elkaar niet. Dan op een avond spreken ze af en maken ze een avondwandeling. Zij ondervinden beiden een moment van het hoogste geluk. In deze mystieke sfeer vertelt Cecile aan Taco dat zij helemaal niet als een Madonna gezien wil worden maar dat ze slechts een nederige vrouw is. Hij beseft dat ook zij op deze manier het beest in hem wakker kan maken, en dat geeft hem een slecht gevoel en zijn dierlijke driften dreigen tot uiting te komen. Zij spreken elkaar weer weken niet. Lange tijd komt Taco niet, Cecile ervaart haar eenzaamheid. Dan ontvangt ze zijn brief: Taco vraagt haar elkaar niet meer te ontmoeten. Hij is bang “het heilig geluk, de extase” te vernielen. Cecile is bedroefd, maar dit moest nou eenmaal zo zijn; noodlot. Taco komt met het bericht dat hij voor een heel lange tijd weg zal gaan; maar wil graag nog afscheid nemen van Cecile. Dat Cecile door Quaerts als het ware wakker gemaakt wordt uit een lange seksloze slaap is één van de mooste fragmenten uit het boek. maakt Couperus overtuigend duidelijk. De seksloze verhouding en zweverige verhouding met een beeldmooie vrouw is voor de hedendaagse lezers misschien iets moeilijker te doorgronden maar dat is juist de krachtmeting tussen de goddelijke kracht en de dierlijke, instinctieve drift die wel vaker in het werk van de grootmeester terug te vinden is. Met heel veel plezier dit nog immer charmante boek herlezen.
André Oyen

00:50 Gepost in BOEKEN | Permalink | Commentaren (0)

De commentaren zijn gesloten.