Blogs cinebel.be
cinebel.be | Créer un Blog | Avertir le modérateur

20-02-16

schrijfster Harper Lee overleden

9200000041952618.jpg9200000053552668.jpg

images.jpg


schrijfster Harper Lee overleden


De Amerikaanse schrijfster Harper Lee is op 89-jarige leeftijd overleden. De schrijfster leed aan dementie, maar dat verhinderde haar familie niet om vorig jaar haar tweede boek "Go set a watchman" (Ga heen, zet een wachter) te publiceren.


Harper Lee veroorzaakte ophef in 1960 met haar debuutroman "To kill a mockingbird" (Spaar de spotvogel). In het boek beschrijft ze de relaties tussen zwarten en blanken in het zuiden van de Verenigde Staten. Ze behandelt thema's als racisme en rassenscheiding.

Hoewel Harper Lee het racisme pijnlijk scherp beschrijft, zoekt toch naar begrip voor de conservatieve zuiderlingen en hun cultuur. Het boek is een van de meest gelezen romans ooit en ging de voorbije halve eeuw meer dan 40 miljoen keer over de toonbank.

"To kill a mockingbird" werd in 1961 bekroond met de Pulitzer Prize. In 1962 werd het boek verfilmd door Robert Mulligan met onder anderen Gregory Peck en Robert Duvall in de hoofdrollen. Peck won een Oscar voor zijn acteerprestatie in de film.

In 2007 maakte Harper Lee een van haar laatste publieke optredens in het Witte Huis in Washington, waar ze door president George W. Bush gelauwerd werd met de Presidential Medal of Freedom.

Controverse over tweede boek

Vorig jaar werd een tweede boek van Harper Lee gepubliceerd door uitgeverij Harper Collins: "Go set a watchman". Het boek was met net geen 1,6 miljoen verkochte exemplaren het best verkochte boek van het jaar in de VS.


"Go set a watchman" werd in 2015 in de markt gezet als de opvolger van "To kill a mockingbird", maar in werkelijkheid gaat het om de publicatie van het eerste boek dat Harper Lee schreef eind de jaren 50.

Volgens sommige bronnen heeft Harper Lee nooit ingestemd met de publicatie van het boek. De familie van de schrijfster heeft dat altijd ontkend. Volgens hen heeft Harper Lee wel degelijk haar goedkeuring gegeven voor de publicatie van de roman.

To Kill a Mockingbird / Harper Lee / DE Bezige Bij 9789023495581
De Bezige Bij
2015

Ga heen, zet een wachter
268 pagina's
De Bezige Bij
2015
9789023497820
Had ze het inzicht gehad, had ze de muren van haar uiterst selectieve wereldje kunnen doorbreken, dan had ze kunnen ontdekken dat ze haar hele leven had geleden aan een visueel gebrek dat door haarzelf en haar naaste omgeving onopgemerkt was gebleven: ze was van nature kleurenblind.

Spaar de spotvogel is een verhaal dat zich afspeelt tegen het decor van een Amerikaanse samenleving die de slavernij dan wel heeft afgeschaft, maar die zwarte mensen als minderwaardig beschouwen. Harper Lee gebruikt een slim achtjarig meisje, Scout, als verteller. Haar vader is advocaat, een man die achter ieder mens het goede tracht te vinden. Een devies dat hij ter opvoeding aan zijn kinderen overbrengt.
Spaar de spotvogel is ook een coming of ageverhaal waarin de vrije opvoeding van Scout en haar iets oudere broertje een belangrijke rol speelt. Papa Atticus Finch is een gewetensvol advokaat, de moeder is overleden en de kinderen worden liefdevol opgevoed door Calpurnia, de zwarte huishoudster. De avonturen die de kinderen op straat beleven zijn dezelfde als die iedereen, u en ik, hebben meegemaakt. Zus en broer en een vriendje groeien op in een tamelijk beschermd milieu, maken op school wel kennis met de zelfkant van de maatschappij maar accepteren deze staat van leven.

In het vorig jaar verschenen Ga heen, zet een wachter komen vele personages uit Spaar de spotvogel voor, maar het verhaal speelt zich twintig jaar later af. Jean Louise Finch (of Scout, zoals ze wordt genoemd) keert terug naar haar geboorteplaats Maycomb om haar vader te bezoeken. Wanneer ze haar vaders kijk op de maatschappij probeert te doorgronden, wordt ze gedwongen persoonlijke en politieke dilemma's onder ogen te zien. Daarbij moet ze haar gevoelens onderkennen omtrent de plek waar ze haar jeugd doorbracht. Harper Lee laat in deze roman zien hoe de personages uit Spaar de spotvogel zich aanpassen aan de turbulente gebeurtenissen die Amerika halverwege de jaren vijftig transformeerden.

Scout ofwel Jean Louise Finch, het meisje uit To Kill a Mockingbird, is in Ga heen, zet een wachter twintig jaar ouder en woont al een tijd in New York.

Ze gaat naar haar geboortedorp Maycomb in de zuidelijke staat Alabama omdat haar vader, de advocaat Atticus Finch, ziek is. Het ideaalbeeld dat ze altijd van haar vader heeft gekoesterd, krijgt in deze roman een forse dreun.Sinds haar kindertijd heeft Jean Louise haar vader verafgood als een icoon. Haar wacht een desillusie als ze merkt dat Atticus en Henry een vergadering bijwonen waar een racistische spreker aan het woord is.
Ontzet trekt ze de conclusie dat haar vader, Henry en iedereen in Maycomb fout is. Later treft ze haar oom Jack, die haar de oude en de nieuwe orde in het zuiden van de VS uitlegt, en hoe het proces van de overgangsfase verloopt, of dient te verlopen. Jean Louise is nog te ontdaan om hem echt te begrijpen.
In de tamelijk rechtlijnige verhaalstructuur is vervolgens Henry aan de beurt om zijn zegje te doen over Jean Louise. Haar gedoodverfde bruidegom vertegenwoordigt een andere maatschappelijke verschuiving: hij is de plebejer, de onderklasse die zich in deze nieuwe tijd aan het opwerken is.
Hij probeert haar duidelijk te maken dat hij zich kan inleven in de gemeenschap waar de verhouding eeuwenlang anders is geweest. Iets waar Jean Louise, behorende tot de bevoorrechte klasse, zich juist niet in kan inleven. Ook zegt hij dat Atticus geen lid van de Ku Klux Klan is, maar een vergadering heeft bijgewoond om te weten wie er precies onder de witte kappen schuilgaan.

Dan volgt de confrontatie met vader Atticus zelf, die qua strekking op Henry's verhaal lijkt. Atticus weerlegt haar conclusie over de aard van de vergadering: de rabiate spreker was niet zijn keus, maar iemand die per se het woord wilde hebben, en ook zij moeten hun mening kunnen ventileren, hoe verkeerd die ook lijkt, vindt Atticus.
Naar verluidt was dit de eerste roman van Harper Lee, en heeft ze haar manuscript op aanraden van de uitgever herschreven. Het resultaat was To Kill a Mockingbird (1960), dat in het Nederlands verscheen als Spaar de spotvogel.
De kwaliteit van deze versie is duidelijk niet die van 'Spaar de spotvogel', maar ik ben wel tevreden dat ik ze gelezen heb, al was het maar omwille van de personages die hier vanuit een andere hoek, op een ander moment bekeken worden.
André Oyen

23:27 Gepost in Andere, BOEKEN | Permalink | Commentaren (0)

De commentaren zijn gesloten.