Blogs cinebel.be
cinebel.be | Créer un Blog | Avertir le modérateur

18-01-16

Schoenaerts Stan Lauryssens 

index (14).png


 

Schoenaerts Stan Lauryssens Antwerpen 2014

288 p. : ill.
ISBN 9789022330739 (hardback)


'Man, man, wat een vedette'antwoordt een diamantair uit de Hoveniersstraat. 'Schoenaerts wordt door de pers terecht de Marlon Brando van Vlaanderen genoemd. 'Onze grootste acteur zonder overdrijven' zegt zijn echtgenote en rinkelt met haar juwelen. 'Schoenaerts is God in Vlaanderen' zegt Aimé Proost.

Stan Lauryssens (°1946) is een Vlaamse wereldreiziger. Als freelance journalist trok hij de hele wereld rond en interviewde hij talloze bekende personen zoals Andy Warhol, Leni Riefenstahl en Jack Higgins.
In de jaren zeventig publiceerde hij zijn eerste nonfictieboeken, onder meer De man in de chacra (1977) over zijn zoektocht naar nazi-oorlogsmisdadigers Josef Mengele en Martin Bormann. Toen hij midden jaren tachtig naar Spanje verhuisde, werd hij de enige buur van de surrealist Salvador Dalí. Hij leerde de kunstenaar zeer goed kennen en schreef erover in Dali en ik (1998). In 2001 verscheen zijn boek over Maria Nys, het Vlaamse meisje dat trouwde met de beroemde Engelse schrijver Aldous Huxley. Met Zwarte sneeuw (2002) bracht Lauryssen zijn eerste thriller uit, die meteen werd bekroond met de Hercule Poirotprijs. Lauryssens schreef ook een boek in het Engels, dat in 2003 vertaald werd naar het Nederlands met als titel De man die het Derde Rijk uitvond. Hij vertelt er het waargebeurde verhaal van de man die al in 1923 Das dritte Reich schreef en uiteindelijk door Hitler werd vermoord.
Het was ook Stan Lauryssens die als eerste een boek over het leven van Julien Schoenaerts, een van de grootste acteurs van Vlaanderen, schreef.
Maar al voor het verschijnen van het boek kwam er protest van de familie, die na de uitgave van het werk een proces aanspande en dat won. Vooral zoon Matthias vond dat het boek de integriteit van zijn overleden vader aanrandt, omdat het volgens hem vol onwaarheden staat.
Heel deze zaak deed denken aan eerdere processen tegen biografiën van bekende personen door nabestaanden.
Volgens de rechter hadden de auteur en uitgeverij Manteau de internationale bekendheid van de acteur Matthias Schoenaerts gebruikt om de verkoopcijfers van het boek de hoogte in te jagen. De quote en de naam van Matthias Schoenaerts moesten dan ook verwijderd worden uit de op stapel staande tweede druk van het boek. Op de boeken die nu nog in de winkel lagen, moest de quote en zijn naam overplakt worden met de sticker "Dit boek bevat onjuistheden", want ook daarin volgende de rechter de visie van de acteur en zijn moeder. Ook een passage waarin Julien Schoenaerts als een exhibitionist wordt voorgesteld - en waar de acteur en zijn moeder bijzonder aanstoot aan namen - mocht niet meer gebruikt worden. Auteur Stan Lauryssens hield de eer aan zichzelf en liet het boek uit de rekken halen. Dank zij de bibliotheken kan je het boek (voorlopig toch nog) wel lezen. En dat heb ik dan ook gedaan. Was het nu al die heisa waard? Nee, want iemand die de figuur Julien Schoenaerts kende wist op voorhand dat de acteur leed aan een bipolaire stoornis en dat hij het daardoor wel niet altijd makkelijk maakte voor zijn omgeving. Maar Stan Lauryssens wijst ook op het feit dat niettegenstaande de donkere kanten Schoenaerts ook een zeer groot talentvol acteur was die ook nog sterk geëngageerd was. Anderzijds is het ook wel begrijpbaar dat de familie struikelde over bepaalde passages.
Hoe dan ook een biografie schrijven over iemand, die overleden is, blijft een helse opgave want je hebt altijd af te rekenen met nabestaanden van de overledene, remember Gerard Reve, die niet met bepaalde dingen akkoord gaan of die onjuistheden, al dan niet terecht, vermoeden.

Eén van de grote momenten uit het boek is het verhaal van de grote mijnstaking in Limburg in 1970, wanneer stakende Belgische mijnwerkers werden doodschoten door de Rijkswachters. Julien Schoenaerts stond toen op de planken in de Bourlaschouwburg in Antwerpen. Na de pauze richtte hij zich tot het publiek, vertelde over de gebeurtenissen en riep hen op om in opstand te komen.
Zelf voegde hij zich bij de stakende mijnwerkers in Limburg, werd opgepakt en belandde uiteindelijk in de PAM (Psychiatrische Afdeling Mannen) in het Stuivenbergziekenhuis.
‘Schoenaerts’ is een boek over Julien Schoenaerts zelf, zijn onsterfelijke vertolking van 'de Apologie van Socrates, zijn ‘sponsor’ Aimé Proost, de stakende mijnwerkers in Limburg, het schepencollege van Antwerpen, de patiënten en verplegers van de Psychiatrische Afdeling Mannen in het Stuivenbergziekenhuis, eerste-minister Gaston Eyskens, ‘Porno Jefke’ en Stan Lauryssens, die in die periode stadsreporter in Antwerpen was. Het boek geeft toch wel goed het tijdsbeeld,begin jaren zeventig van de vorige eeuw, en de sociale context in Vlaanderen weer ,waarin Julien Schoenaerts de hoofdrol speelt en zoon Matthias( 1977) zelfs niet geboren was.
Julien Schoenaerts (1925-2006) was al bij leven een legende en dit boek zal daar zeker geen afbreuk aan doen. 'De Apologie van Socrates', was een verantwoording van zijn visie op het versleten toneel dat de Antwerpse KNS bracht. Inclusief kritiek op de 'goden' ervan die hun rol op een wijze aframmelden, zoals een omroeper op de trein toelichting geeft bij het traject. Dit is maar één voorbeeld, maar elke productie was een filosofische verklaring van zijn gedrag. Ik heb in het kader van de Willem Elschotleesmarathon Julien Schoenaerts heb volledige boek Vila des roses zien en horen voorlezen. Het spijt me nog altijd dat er toen geen opnames gemaakt zijn, vooral auditief dan, want dit was de grote Schoenaerts ten top. Ook dit fragment uit het boek ' Schoenaerts' karaktiseert hem zo mooi:'Wat de patiënten op de Psychiatrische Afdeling Mannen te zien krijgen, is een filmfragment van 6 minuten en 36 seconden zonder woorden uit Meeuwen sterven in de haven, een Vlaams filmdrama in zwart/wit uit 1955 met Julien Schoenaerts in zijn filmdebuut als 'vreemdeling' in een regenjas. Eenzaam doolt Schoenaerts door de haven op zoek naar een schip dat hem over zee naar een veilig en ver land zal brengen.'


André Oyen

 

00:00 Gepost in Bibboek, BOEKEN | Permalink | Commentaren (0)

De commentaren zijn gesloten.