Blogs cinebel.be
cinebel.be | Créer un Blog | Avertir le modérateur

28-04-16

Die Wand

index (14).png


 

Die Wand – Regie: Julian Pölsler met o.a. Martina Gedeck, Karlheinz Hackl, Ulrike Beimpold en Wolfgang Maria Bauer. 1u48min

 

Een vrouw teruggeworpen op zichzelf, dat is het uitgangspunt van film en boek Die Wand. 

Die Wand is een roman uit 1963 van de Oostenrijkse schrijfster Marlen Haushofer. Het is een verhaal zonder veel verhaal - over eenzaamheid, over de natuur en over de plaats van de mens in de wereld - in mooie bedachtzame zinnen. Zo is de film ook.

 

Een jonge vrouw (Martina Gedeck uit Das Leben der Anderen en Der Baader Meinhof Komplex) spendeert een nacht bij vrienden in een berghut in Oostenrijk. De volgende dag ontdekt ze dat ze helemaal alleen is. Een onzichtbare muur, ergens midden op een bergpad, verhindert haar de terugkeer naar de rest van de wereld.

 

 

Met een verrekijker kan ze zien dat buiten de wand de tijd lijkt stil te staan. Voor haar begint een nieuw leven, zo schrijf ze later. Haar gezicht is verweerd na al die jaren van hard werken en eenzaamheid. Ze schrijft over hoe ze de seizoenen leerde respecteren, over haar dieren, haar gedachten.

 

 De vrouw heeft gezelschap van drie levende wezens: een kat, een koe en een hond. De koe "is een zuster die haar lot met meer waardigheid draagt dan ik," denkt ze. De hond, Luchs, was haar beste vriend. De 'flash forward'-scènes waarin ze haar herinneringen opschrijft, verraden dat hij er al niet meer is.

 

De vrouw doet in het begin nog pogingen om te ontsnappen, maar als het zelfs niet lukt de wand met een auto te rammen geeft ze op. Over de raadselachtigheid van haar situatie (Waar komt die onzichtbare muur vandaan? Waarom komt niemand haar zoeken?) denkt ze op een gegeven moment niet meer na.

Gedeck maakt de eenzaamheid zichtbaar, met een naar binnen gerichte blik en een gezicht dat de gewoonte tot glimlachen heeft verleerd. Maar waarom is dat gezicht zo vaak in beeld? In de overlevingsmodus waarin de vrouw terechtkomt, gaat het eerder om handen, voeten, tanden. Om de aarde, het hout en het hooi. En de dieren. Jachthond Luchs is bij haar achtergebleven en een drachtige koe en een kat duiken op vanuit het bos. Hun gezelschap en de zorg voor hen houden de vrouw op de been. Hoe zij hen observeert en zich verplaatst in hun psyche, hoe ze zich tot de omringende natuur verhoudt en hoe ze zich geleidelijk aan schikt in haar lot  dat zijn de onspectaculaire, maar niet wel boeiende ingrediënten van deze film.

Het filmisch verhaal toont zich in mooie beelden onderstut door de prachtige woorden, die uitgesproken worden in één lange voice-over. Voor een film is dat wel bezwaarlijk, want de beelden herhalen daardoor meestal wat er al gezegd werd. Dat, gecombineerd met de traagheid en sombere toon, maakt Die Wand, niet direct  tot een ontspannende film.

Maar als filosofisch statement over de mens is het wel bijzonder. De mens met zijn verwarde gedachten, zijn lompe voeten 'die de takken breken' en zijn gewelddadige inborst. De vrouw zou het liefst één zijn met de natuur, maar dat zal zij nooit worden. Het bos en de bergen voelen geen eenzaamheid. De mens is  ertoe veroordeeld.

André Oyen

De commentaren zijn gesloten.