ANSIEL

Le Soleil Assassiné

(Abdelkrim Bahloul, 2003 • Total Film)

Dvd 2009

Frankrijk / Algerije / België / Tunesië
Drama
85 minuten

met Charles Berling, Mehdi Dehbi en Ouassini Embarek

Deze film heeft een diepe indruk op mij gemaakt omdat hij heel nadrukkelijk aantoont hoe rampzalig een totalitair regime kan zijnNa veel bloedvergieten werd Algerije in 1962 onafhankelijk van Frankrijk, en werd Ben Bella de eerste president. Enkele jaren later volgde een staatsgreep en ging het land gebukt onder een orthodoxe Islamitische dictatuur. Alle cultuuruitingen moesten de kritische beoordeling van de regering ondergaan alvorens verspreid te worden. In deze film zien we hoe het toneelstuk van twee jonge Algerijnen, Hamid en Belkacem, bij een theaterwedstrijd wordt uitgesloten van deelname vanwege de  Franse taal en te kritische inhoud. Ze komen in contact met Jean Senac, een homoseksuele, maatschappijkritische dichter die de jonge pubers onder zijn hoede neemt en hen introduceert in de wereld van geëngageerde poëzie. Le Soleil Assassiné is een schets van de strijd tegen het enge denken en censuur. De woede en onmacht die deze zaken oproepen is gedurende de hele film voelbaar en dringt diep onder de huid van de kijker. De 'soleil' uit de titel verwijst naar het zonnetje waarmee Jean Sénac zijn gedichten tekende. De 'assassiné' verwijst naar de nooit helemaal opgehelderde manier waarop hij op 30 augustus 1973 in Algers het leven liet. Hij werd vermoord, niemand weet of wil weten door wie.

De Algerijnse onafhankelijkheidsoorlog blijft een open wonde voor de Fransen. De gewapende strijd duurde van 1954 tot 1962 en kostte meer dan 160000 mensenlevens. Het uitzichtloze conflict eindigde toen Frankrijk met de staart tussen de benen afdroop en Algerije de onafhankelijkheid verleende. De oorlog ligt als een baksteen op de maag van linkse politici, mensenrechtenactivisten en historici.

Jean Sénac, het hoofdpersonage van de film, is een dichter van Franse afkomst. Hij is geboren in getogen in Algerije, een pied noir die leeft, voelt, denkt en ademt als een Algerijn. Na de onafhankelijkheid blijft hij in zijn geboorteland. Hij maakt furore als poëet en radiopresentator die zich inzet om Afrikaans jong poëtisch talent te promoten. Sénac, een vriend van Simone de Beauvoir en Albert Camus, was een hevig politiek verdediger van de Algerijnse revolutie.. Drie jaar na de onafhankelijkheid  slaat de Algerijnse overheid een nationalistische koers in. De cultuuromslag was een kaakslag voor de intellectuelen. Regisseur - scenarist Abdelkrim Bahloul heeft de fictieve vriendschap handig verweven met Sénacs onophoudelijke strijd voor intellectuele en creatieve vrijheid. Le Soleil Assassiné is een warme coming of age film en een sereen relaas over het failliet van het Algerijnse cultuurbeleid na de onafhankelijkheid. Het land krijgt de verlangde vrijheid en verkwanselt de mogelijkheden. De Algerijnse cineast vertelt rustig, zijn scenario spreekt voor zich, de feiten laten geen andere interpretatie toe. In Charles Berling (Les Destinées sentimentales, Une affaire de goût, Ridicule) heeft hij de perfecte acteur gekozen. Hij fluistert zijn afschuw, laat de verontwaardiging mondjesmaat los en bewandelt laconiek de weg naar het martelaarschap. Le Soleil Assassiné is sterk geëngageerde cinema, gemaakt door mensen die gehoord willen en moeten worden. De filmbroers Jean-Pierre en Luc Dardenne produceerden deze hartverscheurend en ook knapgemaakte film met een brandend actuele boodschap.

André Oyen

http://www.youtube.com/watch?v=xodF5gd1U0c&feature=re...

 

http://www.youtube.com/watch?v=_rn5RRgSH6o&feature=re...