ANSIEL

Een stervend dier

ELEGY

De grote grap die de biologie met ons uithaalt  is dat je al intiem bent voordat je ook maar iets van de ander weet .

Philip Roth (1933) debuteerde in 1959 met de verhalenbundel Goodbye, Columbus, die succesvol verfilmd werd in het jaar dat de voormalige docent Engels een miljoenenpubliek bereikte met het even controversiële als geestige Portnoy’s Complaint (1969), over een joodse jongen die zijn (seksuele) frustraties biecht bij een psychiater. Sindsdien schreef Roth meer dan twintig romans, die meer de invloed van Kafka dan van Bellow laten zien, en waarvan er zeven het leven van zijn alter ego Nathan Zuckerman boekstaven (begin met de verzameling Zuckerman Bound, 1985). Een andere terugkerende figuur, David Kepesh, werd geïntroduceerd in The Professor of Desire (1977), een roman over een literatuurdocent in crisis die in Praag naar zijn joodse wortels op zoek gaat. Roth leefde zijn voorliefde voor spelletjes met alter ego’s en schuivende identiteiten het opvallendst uit in Operation Shylock (1993), waarin hij in Israël op zoek gaat naar zijn dubbelganger. In de jaren 90 publiceerde hij bovendien een losjes samenhangende trilogie over Amerika in de tweede helft van de 20ste eeuw. Sabbath’s Theater, over een oude poppenspeler die zijn wereld ineen ziet storten; American Pastoral, waarin een braaf gezin kapot wordt gemaakt door de opschudding van de jaren 60; The Human Stain, dat scherpe kritiek levert op politieke correctheid en (neo)puritanisme in de vorm van een tragedie over een aandoenlijke professor. In 2004 werd The Plot Against America een enorm succes, en terecht: het is een spectaculair boek over een alternatieve geschiedenis waarin de anti-semitische Charles Lindbergh president van de VS wordt. En hij schreef ook nog diverse boeken waarin aftakeling en dood centraal staan: Everyman en Exit Ghost, waarin alter ego Nathan Zuckerman terugkeert ,Indignation  en The humbling..

In 2008 werd The Dying Animal  uit 2001 verfilmd door Isabel Coixet die hoge ogen gooide met ‘My Life Without Me', ‘The Secret Life of Words' . De film kreeg als titel Elegy maar de filmeditie van het boek bleef de titel The dying animal,Een Stervend dier in vertaling, behouden.

David Kepesh, grijs en in de zestig, cultuurcriticus op televisie en populair docent aan een New Yorkse universiteit en notoir studentenverleider, ontmoet Consuele Castillo, een beschaafde studente van vierentwintig, dochter van rijke Cubaanse ballingen. Op slag verandert ze zijn leven in een erotische chaos.

Pas na de seksuele revolutie van de jaren zestig lukte het Kepesh uiteindelijk een ordelijk bestaan op te bouwen. Maar de jeugdige schoonheid van Consuela, 'een meesterwerk van wellust', richt hem te gronde. Zijn wereldwijsheid, zijn zelfvertrouwen en zijn verstand laten hem in de steek, en wat begon als een onbekommerd avontuurtje, ontwikkelt zich in acht jaar tijd tot een navrant en tragisch verhaal van liefde en verlies.

Het Amerikaanse seksuele panorama van na de jaren zestig met nieuwe  erotiek, wordt  In Een stervend dier    uitgebreid in kaart gebracht door Philip Roth. The Dying Animal' is zeker niet niet het beste stukje proza uit het oeuvre van de Pullitzerprijs-winnaar Philip Roth, toch zit er een boeiend verhaal verborgen tussen de soms genante  pedante overanalyses van een intellectuele man – die constant  zijn pik achterna holt. Het is natuurlijk leuk om te lezen  dat in jaren zestig studentes hun emancipatiedrang toonden door  op  een onvoorstelbare manier hun proffen te verleiden en zelfs uiterst realistische scripties maakten  over de kunst van het pijpen. David Kepesh  is  maar al te graag het ‘slachtoffer’ van deze ‘wilde juffies’.  Naast zijn relatie met Consuela  heeft hij  ook nog een fuckbuddie-relatie met zakenvrouw Carolyn (Patricia Clarkson) en dan spreken we nog niet over de losse scharrels. Over libido gesproken! De  katalysator voor de verkenning in de ziel van deze relatie- en ouderdomschuwende man toebehoort aan de mooiste lolita-verovering uit zijn carrière maakt de afdaling in ‘Elegy' (zee knap uitgewerkt door Isabel Coixet) niet alleen ironischer, maar ook tragischer en pijnlijker. De sterkte  van Elegy is Isabel Coixets elegante beeldvoering - ondersteund door sobere klassieke muziek van onder andere Bach, Beethoven en Satie - en de uiteenlopende acteurs die zowel schitteren in grote als kleine rollen. ‘Elegy' is interessant voer om over na te denken en prachtig om naar te kijken, maar mist  een beetje die emotionele betrokkenheid om volledig meegevoerd te worden in de tragiek en complexe dilemma's van de personages.

Boek en film zijn beiden aanraders.

André  Oyen

A Dying animal

Pliph Roth

2001 2008

Een stervend dier

Philiph Roth

Vertaling Ko Kooman

2001 Meulenhoff

2008

De Bezige Bij

Film 2008 dvd 2009

Verenigde Staten
Drama / Romantiek
108 minuten

geregisseerd door Isabel Coixet

met Penélope Cruz, Ben Kingsley en Patricia Clarkson

http://www.bol.com/nl/p/dvd/elegy/1002004006488683/index....