ANSIEL

Schrijver Robert Vuijsje heeft met het boek 'Alleen maar nette mensen' De Inktaap 2010 gewonnen. Maandag nam hij de literaire jongerenprijs tijdens een feestelijke bijeenkomst in Rotterdam in ontvangst.
 
Ruim 2.500 leerlingen van meer dan honderdzestig scholen in Nederland, Vlaanderen en Suriname deden mee aan de negende editie van De Inktaap. Voor de prijs beoordeelden zij de winnaars van de literaire prijzen De Gouden Uil, de AKO Literatuurprijs en de Libris Literatuur Prijs.
 
Naast Vuijsje waren Doeschka Meijsing met 'Over de liefde' (winnaar AKO Literatuurprijs) en Dimitri Verhulst met 'Godverdomse dagen op een godverdomse bol' (winnaar Libris Literatuur Prijs) genomineerd. Scholieren vonden het boek van Vuijsje "humoristisch en vlot geschreven".
 
De Inktaap wil jongeren op deze manier confronteren met de keuze die de jury's van de drie literaire prijzen hebben gemaakt. De prijs is een initiatief van onder meer de Nederlandse Taalunie en het ministerie van Cultuur.(belga/mvdb)

Robert Vuijsje, 'Alleen maar nette mensen' (2009) Nijgh & Van Ditmar 286

Om haar nek draagt ze een gouden ketting, waarin in gouden krulletters de naam Sherida hangt.  Ze woont in een zwarte wijk en gaat uitsluitend om met zwarte mensen. Het komt voor dat ze Surinaamse ouders heeft, of Antilliaanse, en haar hele leven in Nederland woont, maar  volledig buiten de samenleving existeert. Voor de blanke man is het vrijwel onmogelijk om kennis te krijgen aan de Sherida –ketting.

Alleen maar nette mensen is het fictie –debuut van de Nederlander Robert Vuijsje waarin hij een sarcastische en soms haarscherpe analyse van een multi –culturele samenleving maakt.

De auteur confronteert ons met de lotgevallen van David die opgroeit in een joods intellectueel milieu in Amsterdam Oud-Zuid waar alleen  maar nette mensen wonen. Hij is verloofd met een aardig en keurig joods meisje en men verwacht van hem dat hij een universitaire opleiding gaat volgen, een goede betaalde job krijgt en een gezinnetje gaat opbouwen. Maar David heeft zwart haar en ziet er uit als een Marokkaan vinden zowel allochtonen als autochtonen en dat geeft soms problemen. Wanneer David met  de Surinaamse Rowena uitgaat, in plaats van met zijn Oudzuid-vrienden, wordt hij geweigerd in disco’s vanwege zijn Marokkaanse uiterlijk. In het vliegtuig houdt het oudere Nederlands echtpaar naast David hem constant in de gaten, voor het geval hij een terrorist is, en bij de douane wordt hij twee keer extra gecontroleerd. Maar Robert Vuijsje laat ook duidelijk de verdeeldheid onder allochtonen zien. Van Arubanen die denken dat Antillianen uit Curaçao lui en dom zijn en Surinaamse negers die vinden dat Surinaamse Hindoestanen kapsones hebben. Alle allochtonen zijn verder boos op Marokkanen, omdat die hen een slechte naam geven.

David vindt de seks met zijn verloofde niet meer zo boeiend en verlangt hartstochtelijk naar een passievolle maar ook intellectuele negerin, met enorme borsten en billen. Zijn zoektocht leidt hem van de Amsterdamse Bijlmer tot het Amerikaanse Memphis.

Het boek werd bekroond met De Gouden Uil 2009 en genomineerd voor de Libris Literatuurprijs.

Alleen maar nette mensen is zeker een flitsend boek met een brandend actueel gegeven. Persoonlijk kon het boek mij niet helemaal overtuigen. Het zogenaamde ‘slang’ irriteerde mij mateloos.

Het hoofdpersonage, komt door zijn noch –vis – noch - vleeshouding echt niet goed uit de verf en ook zijn hanige seksescapades werden op de duur wel een beetje te veel van het goede. Leuk om te lezen, maar dat was het dan ook. Het boek en auteur kregen bakken kritiek over zich heen wegens minachting voor zwarte en Surinaamse vrouwen. Uiteraard kan je deze stelling wel op het hoofdpersonage plakken, maar niet op de auteur wat wel gedaan werd. Het hoofdpersonage is niet alleen vrouwonvriendelijk maar ook en vooral onvriendelijk voor witte nette mensen waartoe hij ondanks zijn Marokkaans uiterlijk ook behoort.

De schaduwjury van De Gouden Uil plaatste hem op een vierde plaats en dat vond ik redelijker. Maar het boek wordt goed gelezen, blijkbaar vooral door jongeren en het succes is hem gegund.

André Oyen