ANSIEL

A Single Man

.A Single Man is gebaseerd op een verhaal van Christopher Isherwood over een Britse professor die in Los Angeles woont in de jaren zestig. Christopher Isherwood(1904-1986)  was een Engels-Amerikaanse schrijver die in 1929 naar Berlijn ging en daar het homoseksuele uitgaansleven én de opkomst van de nazi's meemaakte. Van 1929 tot 1933 leefde hij als leraar moderne talen in Berlijn, eerst aan het Institut für Sexualwissenschaft van Magnus Hirschfeld, toen in Berlijn – Kreuzberg en tenslotte vanaf december 1930 in Berlijn – Schöneberg, Nollendorfstraße 17, waar nu een gedenkplaat aan Isherwood herinnert.. Nadat hij uitgebreide reizen gemaakt had in Europa en naar China (1938) emigreerde Isherwood in 1939 naar de VS. Hij woonde in Californië en werkte als script schrijver voor de studio’s van Hollywood. In die tijd leerde hij de filosofie van de Vedanta kennen die zijn leven lang belangrijk voor hem bleef. In 1946 werd hij Amerikaans staatsburger. Isherwood had vijfendertig jaar lang een relatie met de dertig jaar jongere schilder  Don Bachardy  waarmee hij onder andere zijn novelle Meeting By The River omwerkte voor toneel. Op latere leeftijd engageerde Isherwood zich nog voor de Amerikaanse Gay Rights Movement.

In 1964 schrijft hij het mooie verhaal ‘A single man’, van een man, George, die zoekt naar de zin van zijn leven na de plotse dood, van zijn partner. Van de ene op de andere dag is zijn partner weg en vallen zestien jaar van gedeelde liefde en geluk totaal weg. Van de familie mag hij zelfs de uitvaartplechtigheid niet bij wonen.

Ten tijde van de Cubaanse, communistische dreiging in de jaren zestig probeert hij als  universiteitsprofessor volop in zijn werk op te gaan. De zin van het leven is nu echter meer dan ooit een groot vraagteken voor de in zichzelf gekeerde docent. Een dag is een holle en zinloze routine geworden. ‘Today, I have decided, will be different’ luidt een nieuw hoofdstuk in. En juist die dag volgen we hem in de film van Tom Ford. George besluit om het over een andere boeg te gooien. Hij gaat naar de universiteit waar hij een ongewoon ongepassioneerde les geeft die bij één student (Nicholas Hoult) een blijvende indruk nalaat. Kenny, wiens interesse in George het academische overstijgt, zoekt contact met zijn lector. Na een etentje met Charlie (Julianne Moore), een eenzame maar immer mooie vrouw die jaren geleden al een boontje voor hem had en dat nu nog heeft, begeeft George zich naar huis waar hij alles in gereedheid  brengt om uit het leven te stappen. Maar de dingen verlopen anders dan hij in zijn hoofd had....

Dat A Single Man werkt komt vooral door Colin Firths rol die afstandelijke gevatheid, Britse charme en verborgen verdriet weet te vermengen in een karakter waar jij je als kijker mee kunt identificeren. In een film over rouwverwerking is empathie de drijvende kracht en Firth weet die in mooie en subtiele scènes op te wekken. De stijfheid van zijn nette keurslijf wordt wat losser als wij hem in flashbacks zien met Matthew Goode als zijn geliefde Jim. A Single Man dreigt  regelmatig  aan een overdaad aan stilering te bezwijken, vooral in het begin. Het is allemaal zo ‘glossy’.Maar later neemt Ford iets gas terug en zorgt hoofdrolspeler Colin Firth voor het noodzakelijke tegenwicht.

A Single Man heeft daardoor een bijzonder, tamelijk uniek ritme. Dat is het mooiste van de film

Het spel van de cast wordt pakkend aangevuld door strak camerawerk, een mooie soundtrack en een vlekkeloze art direction. De periode is gedetailleerd weer tot leven gebracht in interieurs en kleding die de camera helder weet te vangen. Het mooiste effect is hoe bepaalde scènes oplichten van donker naar fel en kleurrijk alsof de hoofdpersoon een korte epifanie ondergaat. Deze vormen ook de startpunten van flashbacks die George  terug doen denken aan de tijd die hij met Jim doorbracht. In deze montages wordt willekeurig gebruik gemaakt van beelden in kleur en in zwart-wit, maar Ford weet elke vorm van gekunsteldheid te voorkomen.

 

In de jaren 90 moet Tom Ford – de voormalige artistiek directeur van het modehuis Gucci – zo ongeveer de invloedrijkste ontwerper van zijn generatie zijn geweest. Zo wist hij de seventieschique van Gucci en later ook Yves Saint Laurent niet alleen een uitgesproken en vaak aangebrand sexappeal te geven, de Texaan wist zichzelf ook te verkopen als de commerciële superster van de catwalk. Ford was immers goed voor zestien collecties per jaar, verantwoordelijk voor de revival van de heupjasjes uit velours én voor dat Opiumparfumspotje met een krolse en naakte Sophie Dahl.

Na een fel dispuut met zijn bazen trok Ford in 2004 de Guccideur definitief achter zich dicht waarop hij meteen zijn nieuwe missie aankondigde: filmauteur worden. In 2006 kocht Ford de rechten op Christopher Isherwoods bekende roman A Single Man uit 1964. Ter voorbereiding tal las hij intussen al enkele filmboeken, waaronder On Directing Film van David Mamet.. Ford dook achter de schrijftafel, herwerkte het script in totaal vijftien keer op achttien maanden tijd en haalde uiteindelijk zeven miljoen dollar van zijn eigen spaarrekening aangezien geen enkele filmstudio met hem in zee wilde.


Hoewel het hoogst ongebruikelijk is dat een regisseur zelf het budget van een film ophoest, is A Single Man voor een succesmagneet en multimiljonair als Ford weinig meer dan een beredeneerd gokje. Bovendien bleek zelfs dat al meer dan goed uit te pakken, met bijna uitsluitend positieve kritieken, tal van prestigieuze prijzen (drie Golden Globe-, twee BAFTA- en één Oscarnominatie) plus een wereldwijde distributiedeal via The Weinstein Company.

Ford’s liefde voor de roman van Christopher Isherwood gaat al mee van toen hij amper twintig was. ‘Ik was meteen verliefd op het hoofdpersonage George. Een paar jaar later heb ik Isherwood zelfs ontmoet, maar ik was toen nog te verlegen om hem te vertellen hoe goed ik zijn roman vond.’ Hoewel Ford het bronnenmateriaal dus goed kende, bleek het niettemin een hele klus om er een geschikte filmadaptatie uit te puren. ‘In feite is het boek één lange, innerlijke monoloog met heel weinig actie’
De meningen zijn sterk verdeeld over regie en camerawerk. Over één ding echter is iedereen het gloeiend eens, de acteerprestatie  van Colin Firth is grandioos  en daardoor blijft de film toch wel beklijven.

André Oyen

A  single man 2009

Verenigde Staten
Drama
99 minuten

Regie Tom Ford  met Colin Firth, Julianne Moore en Matthew Goode